\u201cRijden zonder rijbewijs\u201d dekt in de praktijk vier verschillende situaties, met sterk uiteenlopende straffen: nooit een rijbewijs behaald, rijden buiten de categorie of de voorwaarden van uw rijbewijs, rijden terwijl het parket uw rijbewijs onmiddellijk heeft laten intrekken, en rijden ondanks een door de rechter uitgesproken rijverbod. Dat laatste wordt het zwaarst bestraft. Hieronder leest u welke straffen gelden voor feiten vanaf 1 september 2026, welke rechtbank bevoegd is en welke verdediging mogelijk is.<\/p>\n
Wie een motorvoertuig bestuurt zonder houder te zijn van het vereiste rijbewijs, riskeert een straf van niveau 2 van het nieuwe Strafwetboek \u2014 onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar of een werkstraf van meer dan 120 tot 300 uur \u2014 en daarbij een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro (artikel 30, \u00a7 1 Wegverkeerswet). Bij verzachtende omstandigheden kan de rechter terugvallen op een straf van niveau 1, die geen gevangenisstraf meer omvat. Dezelfde straf geldt voor wie de voorwaarden of beperkingen op zijn rijbewijs niet naleeft, zoals de codes die een bril of een aangepast voertuig verplicht maken.<\/p>\n
De bedragen in dit artikel zijn de werkelijke bedragen, nog te verhogen met de gerechtskosten. De Wegverkeerswet vermeldt sinds 1 september 2026 nieuwe basisbedragen (hier 1.600 tot 16.000 euro), die met de opdeciemen worden vermenigvuldigd met 1,25. Dat komt neer op wat al gold voor feiten tussen 1 februari en 31 augustus 2026; voor feiten van v\u00f3\u00f3r 1 februari 2026 gold factor 8. Voor feiten van v\u00f3\u00f3r 1 september 2026 blijft de oude strafbepaling van toepassing, tenzij de nieuwe regeling gunstiger is (artikel 2 Strafwetboek); meer daarover in onze bijdrage over het nieuwe Strafwetboek in het verkeer<\/a>.<\/p>\n Het verval van het recht tot sturen is hier mogelijk, maar niet verplicht (artikel 38, \u00a7 1, 5\u00b0 Wegverkeerswet). Bij herhaling binnen drie jaar na een eerdere definitieve veroordeling op grond van artikel 30, \u00a7 1 of \u00a7 3 wordt de geldboete verdubbeld (artikel 30, \u00a7 4).<\/p>\n Heeft het parket uw rijbewijs onmiddellijk laten intrekken \u2014 bijvoorbeeld na een alcoholintoxicatie, een vluchtmisdrijf of een zware snelheidsovertreding \u2014 en rijdt u toch, dan gaat het om een apart misdrijf. U riskeert een straf van niveau 2 \u2014 onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar \u2014, een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro en een verplicht verval van drie maanden tot vijf jaar of levenslang (artikel 30, \u00a7 3). Dat geldt ook wanneer de politierechtbank die intrekking heeft verlengd (artikel 55bis). Hoe u een ingetrokken rijbewijs terugkrijgt, leest u in onze bijdrage over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs<\/a>.<\/p>\n Niet te verwarren met het tijdelijk rijverbod dat de politie ter plaatse oplegt, bijvoorbeeld na een positieve ademtest (artikel 60), en dat sinds 1 juli 2026 telkens 12 uur duurt. Wie tijdens dat rijverbod toch rijdt, riskeert een straf van niveau 1 met een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro (artikel 34, \u00a7 2).<\/p>\n Wie rijdt terwijl de rechter een verval van het recht tot sturen heeft uitgesproken, riskeert een straf van niveau 2 \u2014 onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar \u2014, een geldboete van 5.000 tot 20.000 euro en opnieuw een verplicht verval van het recht tot sturen van drie maanden tot vijf jaar of voorgoed (artikel 48). Bij herhaling binnen drie jaar kan een straf van niveau 3 volgen: een gevangenisstraf van meer dan drie tot vijf jaar, met een geldboete van 10.000 tot 40.000 euro. In de praktijk is dit het dossier waarin een effectieve gevangenisstraf het dichtst nadert: de rechter ziet het niet als een verkeersfout, maar als een miskenning van zijn vonnis.<\/p>\n Ook wie zijn wagen wetens toevertrouwt aan iemand die vervallen is verklaard van het recht tot sturen, is strafbaar: een straf van niveau 1, met een geldboete van 1.000 tot 10.000 euro (artikel 49). Wie na een veroordeling tot verval zijn rijbewijs niet inlevert, pleegt eveneens een apart misdrijf: een straf van niveau 1, met een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro (artikel 49\/1). Wat het verval inhoudt en hoe u uw rijbewijs terugkrijgt, leest u in onze bijdrage over het verval van het recht tot sturen<\/a>.<\/p>\n Deze misdrijven staan in de Wegverkeerswet en worden behandeld door de politierechtbank, niet door de correctionele rechtbank \u2014 ook al voorziet de wet gevangenisstraffen. Alleen wanneer de zaak samenhangt met misdrijven buiten de bevoegdheid van de politierechtbank verschuift het dossier (artikel 138 Wetboek van strafvordering). Meer over het verloop van een zaak leest u in onze uitleg over de werking van de politierechtbank<\/a>.<\/p>\n Rijden zonder geldig rijbewijs raakt ook uw burgerrechtelijke positie. Veroorzaakt u een ongeval, dan vergoedt de verzekeraar de benadeelde, maar kan hij zijn verhaalsrecht uitoefenen tegen de bestuurder die niet aan de wettelijke voorwaarden voldeed om te rijden. Bij letselschade gaat het al snel om bedragen die de strafrechtelijke sanctie ver overtreffen. Wie in die situatie zit, laat het strafdossier en het verzekeringsluik het best samen beoordelen.<\/p>\n Nee. Wie houder is van een geldig rijbewijs maar het bij een controle niet kan tonen, valt niet onder artikel 30, maar begaat een veel lichtere overtreding. Bezorg de politie of het parket zo snel mogelijk een kopie van uw rijbewijs, zodat het dossier correct wordt gekwalificeerd.<\/p>\n Een rijbewijs uit een andere lidstaat van de Europese Unie blijft in de regel geldig. Voor een rijbewijs van buiten de Unie hangt het af van het land van afgifte en van uw verblijfssituatie: na uw inschrijving in Belgi\u00eb moet het soms worden omgewisseld. Laat dat nakijken v\u00f3\u00f3r u rijdt, want dat onderscheid bepaalt of er een misdrijf is.<\/p>\n In de regel kan uw advocaat u vertegenwoordigen, al kan de rechter uw persoonlijke verschijning bevelen. Voor een werkstraf is uw instemming nodig, die u persoonlijk of via uw advocaat kunt geven (artikel 45 Strafwetboek). Meer daarover leest u in moet u persoonlijk verschijnen?<\/a><\/p>\n Nee. Voor oudere feiten blijft de strafbepaling van dat moment gelden, tenzij de nieuwe regeling voor u gunstiger is (artikel 2 Strafwetboek). Welke regeling de mildste is, moet per tenlastelegging worden vergeleken.<\/p>\n Niet altijd. Heeft de rechter het herstel afhankelijk gemaakt van herstelexamens of van een medisch of psychologisch onderzoek, dan krijgt u uw rijbewijs pas terug nadat u die met succes hebt afgelegd. Lees ook onze bijdrage over de herstelexamens na een rijverbod<\/a>.<\/p>\n<\/section>\n Bent u gedagvaard voor rijden zonder rijbewijs of tijdens een rijverbod, wacht dan niet tot de zitting. Wie in deze dossiers goed voorbereid verschijnt \u2014 met bewijs van een intussen behaald rijbewijs, van een gevolgde opleiding of van zijn beroepssituatie \u2014 maakt merkbaar meer kans op een mildere straf.<\/p>\n Meer over onze aanpak: advocaat rijden zonder rijbewijs in Brussel<\/a>. Ontving u al een dagvaarding, lees dan ook wat u doet na een dagvaarding voor de politierechtbank<\/a>.<\/p>\n Call 0484 99 22 72<\/a> or email asfour@novexadvocaten.be<\/a>.<\/p>\n Driving without a licence or during a driving ban? Learn what penalties you risk and how Novex Advocaten helps you.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[88],"tags":[],"class_list":["post-21131","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-verkeersrecht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21131","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21131"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21131\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23164,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21131\/revisions\/23164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}2. Rijden tijdens de onmiddellijke intrekking<\/h2>\n
3. Rijden ondanks een uitgesproken rijverbod<\/h2>\n
4. Welke rechtbank?<\/h2>\n
Rijden zonder rijbewijs en uw verzekering<\/h2>\n
Waar zit de verdedigingsruimte?<\/h2>\n
\n
Veelgestelde vragen over rijden zonder rijbewijs<\/h2>\n
Is uw rijbewijs vergeten hetzelfde als rijden zonder rijbewijs?<\/h3>\n
Mag ik in Belgi\u00eb rijden met een buitenlands rijbewijs?<\/h3>\n
Do I have to appear in person in police court?<\/h3>\n
Geldt de nieuwe regeling ook voor feiten van v\u00f3\u00f3r 1 september 2026?<\/h3>\n
Krijg ik mijn rijbewijs na een verval automatisch terug?<\/h3>\n
Novex Advocaten staat u bij<\/h2>\n
Bronnen<\/h2>\n
\n