Wie erft er als u overlijdt, wat kunt u zelf regelen en hoeveel erfbelasting is er verschuldigd? Het erfrecht in Belgi\u00eb werd in 2018 grondig hervormd, en veel mensen baseren zich nog op regels die niet langer gelden. Dit artikel geeft een helder overzicht van de wettelijke erfopvolging, de rechten van de langstlevende partner, het voorbehouden erfdeel, het testament, de keuze tussen aanvaarden en verwerpen, en de successierechten in Brussel.<\/p>\n
De hervorming van het erfrecht is op 1 september 2018 in werking getreden. Sinds 1 juli 2022 staan de burgerrechtelijke regels in Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek. De successierechten zijn daarentegen een gewestelijke belasting. In Vlaanderen heet die belasting erfbelasting, in Brussel en Walloni\u00eb spreekt men van successierechten.<\/p>\n
Welk gewest bevoegd is, hangt af van de plaats waar de overledene in de vijf jaar v\u00f3\u00f3r zijn overlijden het langst heeft gewoond.<\/p>\n
Zonder testament bepaalt de wet wie erft: dat is de wettelijke erfopvolging. De wet deelt de bloedverwanten in vier orden in:<\/p>\n
Een erfgenaam uit een hogere orde sluit de lagere orden uit. Is een kind vooroverleden, dan komen zijn eigen kinderen in zijn plaats: dat heet plaatsvervulling. Hetzelfde geldt voor de kinderen van een vooroverleden broer of zus. Bloedverwanten voorbij de vierde graad erven niet; is er geen erfgenaam en geen langstlevende echtgenoot, dan valt de nalatenschap in de regel toe aan de Staat.<\/p>\n
Vruchtgebruik betekent dat de langstlevende de goederen mag gebruiken en de inkomsten ervan ontvangt, terwijl de blote eigenaars pas volle eigenaar worden bij zijn overlijden. Zowel de kinderen als de langstlevende kunnen de omzetting van het vruchtgebruik vragen, bijvoorbeeld in een geldsom. Voor de gezinswoning en de huisraad kan de rechter die omzetting niet toestaan zonder de instemming van de langstlevende echtgenoot.<\/p>\n
Bepaalde erfgenamen hebben recht op een minimumdeel dat u hun niet kunt afnemen: het voorbehouden erfdeel of de reserve.<\/p>\n
Over de rest, het beschikbaar deel, beslist u vrij, bij testament of met schenkingen. Overschrijden schenkingen of legaten het beschikbaar deel, dan kunnen de reservataire erfgenamen de inkorting vorderen. Voor schenkingen gebeurt die inkorting sinds 2018 in beginsel in waarde: de begiftigde betaalt het verschil terug in geld. Meer over inkorting en nalatenschapsconflicten<\/a>.<\/p>\n Voor die berekening worden schenkingen gewaardeerd op hun waarde op de dag van de schenking, ge\u00efndexeerd tot de dag van het overlijden. De wet laat sinds de hervorming ook bepaalde erfovereenkomsten toe, bijvoorbeeld een globale erfovereenkomst waarin ouders en kinderen eerdere schenkingen in evenwicht brengen. Zo’n overeenkomst vereist een notari\u00eble akte.<\/p>\n Het Belgische recht kent drie vormen van testament:<\/p>\n Een eigenhandig testament kan bij een notaris in bewaring worden gegeven. De notaris zorgt dan voor de registratie in het Centraal Register van Testamenten, zodat het na het overlijden wordt teruggevonden. Registratie en opzoeking verlopen via een notaris: burgers kunnen het register niet zelf raadplegen. Een testament kan op elk ogenblik worden gewijzigd of herroepen.<\/p>\n Niemand is verplicht een nalatenschap te aanvaarden. Een erfgenaam heeft drie mogelijkheden:<\/p>\n Aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving en verwerping vereisen een verklaring voor een notaris, in een authentieke akte (artikelen 4.44 en 4.49 Burgerlijk Wetboek). Louter bewarende handelingen, zoals de woning afsluiten of een dringende herstelling laten uitvoeren, gelden in de regel niet als aanvaarding. Twijfelt u over de schulden, stel dan geen handelingen die als aanvaarding kunnen worden opgevat voordat u een keuze hebt gemaakt. Let op: verwerpt u, dan kunnen uw eigen kinderen erfgenaam worden, bijvoorbeeld via plaatsvervulling, en moeten ook zij een keuze maken.<\/p>\n Woonde de overledene in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, dan gelden de Brusselse successierechten. De tarieven stijgen met het bedrag dat elke erfgenaam ontvangt en hangen af van de verwantschap:<\/p>\n De langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende betaalt in Brussel geen successierechten op zijn nettodeel in de gezinswoning. In Vlaanderen en Walloni\u00eb gelden andere tarieven en vrijstellingen. Een tijdige planning, bijvoorbeeld met schenkingen of een aangepast testament, kan de belasting beperken.<\/p>\n Woonde de overledene in Belgi\u00eb maar had hij een andere nationaliteit, of bezat hij goederen in het buitenland? Dan bepaalt de Europese Erfrechtverordening (Verordening (EU) nr. 650\/2012) welk recht van toepassing is. In de regel is dat het recht van de staat waar de overledene bij zijn overlijden zijn gewone verblijfplaats had.<\/p>\n U kunt in een testament ook kiezen voor het recht van uw nationaliteit. Zo’n keuze kan gevolgen hebben voor de reserve en voor de rechten van uw partner, en moet dus goed worden afgewogen. De successierechten volgen een eigen logica: ook buitenlandse goederen kunnen in Belgi\u00eb worden belast, en soms bovendien in het buitenland.<\/p>\n Niet volledig. De kinderen hebben samen recht op de helft van de nalatenschap. U kunt een kind wel tot zijn voorbehouden erfdeel beperken en over de andere helft vrij beschikken, ook in het voordeel van \u00e9\u00e9n kind of van een derde.<\/p>\n Neen. Een feitelijk samenwonende partner heeft geen wettelijk erfrecht. Wie zijn partner wil beschermen, moet dat uitdrukkelijk regelen, bijvoorbeeld bij testament. Voor de successierechten betaalt een feitelijke partner in Brussel sinds 1 januari 2024 wel hetzelfde tarief als een echtgenoot, als hij minstens \u00e9\u00e9n jaar ononderbroken met de overledene samenwoonde in een gemeenschappelijke huishouding.<\/p>\n Neen. U kunt verwerpen of aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving. In dat laatste geval betaalt u de schulden nooit met uw eigen vermogen. Stel geen daden van aanvaarding zolang u de toestand van de nalatenschap niet kent.<\/p>\n Wij adviseren over uw rechten als erfgenaam, over de gevolgen van een testament of schenking en over de stappen na een overlijden. Loopt de verdeling vast, dan verdedigen wij uw belangen, in overleg of voor de familierechtbank.<\/p>\n Wij werken in het Nederlands, het Frans, het Engels en het Arabisch, ook voor nalatenschappen met een internationale band. Lees meer over onze juridische bijstand in het Arabisch<\/a>.<\/p>\n Call 0484 99 22 72<\/a> or email asfour@novexadvocaten.be<\/a>.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wie erft er als u overlijdt, wat kunt u zelf regelen en hoeveel erfbelasting is er verschuldigd? Het erfrecht in Belgi\u00eb werd in 2018 grondig hervormd, en veel mensen baseren zich nog op regels die niet langer gelden. Dit artikel geeft een helder overzicht van de wettelijke erfopvolging, de rechten van de langstlevende partner, het […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[91],"tags":[],"class_list":["post-22223","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-familierecht"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22223"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23237,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22223\/revisions\/23237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/novexadvocaten.be\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Het testament: drie vormen<\/h2>\n
\n
Een nalatenschap aanvaarden of verwerpen<\/h2>\n
\n
Successierechten en erfbelasting in Brussel<\/h2>\n
\n
Een nalatenschap met een internationale band<\/h2>\n
Frequently Asked Questions<\/h2>\n
Kan ik een kind onterven?<\/h3>\n
Erft mijn feitelijke partner iets zonder testament?<\/h3>\n
Moet ik een nalatenschap met schulden aanvaarden?<\/h3>\n
Novex Advocaten staat u bij<\/h2>\n