Het erfrecht regelt wat er met uw vermogen gebeurt na uw overlijden. In België zijn de regels hieromtrent ingrijpend gewijzigd door de hervorming van 2018. Dit artikel geeft een overzicht van de wettelijke erfopvolging, het voorbehouden erfdeel (reserve), de mogelijkheden van een testament en de fiscale aspecten van een nalatenschap.
Legal succession in Belgium
Wanneer iemand overlijdt zonder testament, verdeelt de wet het vermogen onder de erfgenamen via een systeem van erfopvolgingsorden. De eerste orde bestaat uit de afstammelingen (kinderen, kleinkinderen). Zijn er geen afstammelingen, dan komen de ouders en broers/zussen in aanmerking (tweede orde), daarna de andere bloedverwanten. De langstlevende echtgenoot of wettelijk samenwonende partner heeft bijzondere erfrechten, ongeacht de orde.
The reserved portion (reserve)
De wet beschermt bepaalde erfgenamen door hen een voorbehouden erfdeel (reserve) toe te kennen dat niet bij testament kan worden weggeschonken. Sinds de hervorming van 2018 bedraagt de globale reserve voor kinderen de helft van het vermogen, ongeacht het aantal kinderen. Vóór 2018 was de reserve hoger bij meer kinderen. De langstlevende echtgenoot heeft ook een reserve: minstens het vruchtgebruik op de helft van de nalatenschap.
Wills: what can you arrange for yourself?
U kunt vrij beschikken over het deel van uw vermogen dat boven de reserve uitkomt (het beschikbaar deel). Dit doet u via een testament. In België zijn drie soorten testamenten geldig:
- Own will: Fully handwritten, dated and signed by the testator;
- Notarized will: drawn up by a notary public in the presence of witnesses, most legally secure form;
- International will: less used, requires special formalities.
Gifts and their impact on the estate
Schenkingen tijdens het leven van de erflater worden in principe in aanmerking genomen bij de berekening van de nalatenschap. Indien een schenking de reserve schendt, kunnen de reservataire erfgenamen inkorting vorderen. Schenkingen in rechte lijn (aan kinderen) zijn onderworpen aan schenkingsrechten van 3% (roerende goederen) of 3% tot 27% (onroerende goederen in Brussel), aanzienlijk lager dan erfbelasting.
Inheritance tax in Belgium
In België zijn de successierechten een gewestelijke belasting. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest variëren de tarieven van 3% tot 80%, afhankelijk van de graad van verwantschap en de omvang van de nalatenschap. Kinderen en echtgenoten genieten de laagste tarieven. Verre verwanten en niet-verwante erfgenamen betalen de hoogste tarieven. Een goede vermogensplanning met tijdige schenkingen kan de erfbelasting aanzienlijk verlagen.
Acceptance or rejection of the estate
An heir is not required to accept an estate. You can choose to:
- Acceptance pure and simple: You inherit all assets as well as liabilities (debts);
- Acceptance under privilege of estate planning: you pay the debts only to the extent of the assets - protects you from a negative estate;
- Rejection: you refuse the estate in full and are not liable for the debts.
Assistance with inheritance law and estates in Brussels?
Novex Advocaten advises in estate conflicts, reduction of gifts, testamentary disputes and inheritance tax optimization. We assist you from the time of death to the final distribution of the estate. Please contact us for a confidential discussion.
Also read: Divorce in Belgium: procedure and steps