Bent u ontslagen of overweegt u als werknemer uw ontslag te nemen? In België zijn de regels rond ontslag en opzegtermijnen sinds de Wet Eenheidsstatuut van 2014 grondig gewijzigd. In dit artikel legt Novex Advocaten uit welke opzegtermijnen gelden, wanneer u recht heeft op een opzegvergoeding en in welke gevallen u een ontslag kan betwisten.
Het eenheidsstatuut: gelijke regels voor arbeiders en bedienden
Vóór 2014 golden er verschillende ontslagregels voor arbeiders en bedienden. Sinds de invoering van het eenheidsstatuut gelden voor alle werknemers dezelfde opzegtermijnen, berekend op basis van het aantal jaren anciënniteit. Hoe langer u in dienst bent, hoe langer de opzegtermijn.
Hoe worden opzegtermijnen berekend?
De opzegtermijn hangt af van de totale anciënniteit bij de werkgever, en is opgebouwd uit twee luiken:
- Deel vóór 31 december 2013: verworven rechten op basis van het vroegere statuut (arbeider of bediende);
- Deel vanaf 1 januari 2014: uniforme opzegtermijnen conform het eenheidsstatuut.
Als richtlijn: voor een werknemer met 5 jaar anciënniteit (volledig opgebouwd na 2014) bedraagt de opzegtermijn 18 weken. Bij 10 jaar anciënniteit: 27 weken. Bij 20 jaar: 62 weken. De exacte berekening is complex en vraagt een individuele analyse.
Ontslag met opzeg of met vergoeding?
De werkgever kan kiezen tussen twee methodes:
- Ontslag met opzegtermijn: de werknemer blijft werken gedurende de opzegtermijn en ontvangt zijn normaal loon;
- Ontslag met opzegvergoeding: de werkgever betaalt een vergoeding gelijk aan het loon voor de volledige opzegtermijn, en de arbeidsrelatie eindigt onmiddellijk.
Dringende reden: ontslag zonder vergoeding
In geval van een ernstige tekortkoming die elke verdere samenwerking onmogelijk maakt, kan de werkgever de werknemer ontslaan om dringende reden, zonder opzegtermijn of vergoeding. De dringende reden moet worden meegedeeld binnen drie werkdagen na de kennisneming ervan, en het ontslag moet worden gegeven binnen drie werkdagen na de kennisgeving van de reden. Overtredingen van deze termijnen maken het ontslag om dringende reden onregelmatig.
Onregelmatig ontslag: wat kunt u doen?
Indien u meent dat uw ontslag onregelmatig, willekeurig of discriminatoir is, kunt u dit betwisten voor de arbeidsrechtbank. Mogelijke vorderingen zijn een aanvullende vergoeding wegens willekeurig ontslag, een beschermingsvergoeding (bv. bij ontslag wegens zwangerschap, vakbondsactiviteit of klokkenluiden) of de nietigheid van het ontslag in bepaalde gevallen.
Outplacement en activeringsmaatregelen
Werknemers van 45 jaar of ouder, of werknemers met een opzegtermijn van minimaal 30 weken, hebben in principe recht op outplacement (begeleiding bij het zoeken naar werk). De werkgever is verplicht dit outplacement aan te bieden. Weigert hij dat, dan riskeert hij een bijkomende vergoeding.
Bijstand nodig bij ontslag of ontslagbetwisting?
Novex Advocaten adviseert werknemers en werkgevers in alle ontslagkwesties: berekening van opzegtermijnen, ontslag om dringende reden, discriminatoir ontslag en procedures voor de arbeidsrechtbank. Neem contact op voor een eerste bespreking van uw dossier.
Also read: Rechtsbijstandsverzekering in België