In het digitale tijdperk worden smaad, laster en eerroof steeds vaker gepleegd via sociale media, online fora en beoordelingsplatformen. In België zijn deze feiten strafbaar en kunnen ze ook aanleiding geven tot een burgerrechtelijke vordering. In dit artikel legt Novex Advocaten de juridische kwalificaties uit en bespreekt de mogelijkheden om uw reputatie te beschermen.
Wat is het verschil tussen smaad, laster en eerroof?
Het Belgisch recht maakt een onderscheid tussen drie nauw verwante begrippen:
- Eerroof (calomnie/diffamatie): het openbaar toeschrijven van een bepaald feit aan iemand dat zijn eer kan aantasten of hem aan de publieke verachting blootstellen, zonder dat de waarheid van dat feit is bewezen;
- Laster (diffamation avec preuve de la vérité): eerroof waarbij het bewijs van de waarheid van het toegeschreven feit wordt geleverd — maar die als zodanig niet straffeloos is indien het geen openbaar belang dient;
- Belediging (injure): het openbaar uiten van beledigingen zonder een bepaald feit toe te schrijven — ook strafbaar.
Strafrechtelijke vervolging
Smaad, laster en eerroof zijn strafbaar gesteld in de Wet van 18 juni 2018 (Perswet). De feiten kunnen worden vervolgd voor de correctional court (indien gepleegd via andere media dan de klassieke pers). De straf omvat een geldboete en eventueel een gevangenisstraf. Als slachtoffer kunt u klacht neerleggen bij de politie of rechtstreeks dagvaarden via een gerechtsdeurwaarder.
Burgerrechtelijke vordering en schadevergoeding
Naast de strafrechtelijke weg kunt u als slachtoffer van smaad of laster ook een burgerrechtelijke vordering instellen voor de rechtbank van eerste aanleg. U vordert dan een schadevergoeding voor de morele en eventueel materiële schade die u heeft geleden door de aantasting van uw reputatie. In dringende gevallen (bv. viraal gaande valse beweringen) kunt u via een kortgeding de verwijdering van de berichten en een verbod op verdere verspreiding afdwingen.
Smaad en laster op sociale media
Facebook-berichten, Google Reviews, LinkedIn-posts en tweets vallen onder het toepassingsgebied van de eerroofwetgeving. Het feit dat iets online werd gezet en niet in een krant werd gepubliceerd, maakt het niet minder strafbaar. Bij online eerroof is het cruciaal om zo snel mogelijk bewijs veilig te stellen (screenshots, URL’s, datum en tijdstip) vóór de berichten worden verwijderd. Een advocaat kan u adviseren over de bewijsveiligstelling en de meest efficiënte aanpak.
Recht op antwoord en recht op vergeten
Naast juridische procedures kunt u ook een beroep doen op het recht op antwoord (publicatie van uw weerwoord in hetzelfde medium) of het recht op vergeten (verwijdering van oudere, niet langer relevante informatie via zoekmachines). Een advocaat kan beide trajecten begeleiden.
Bijstand bij smaad en laster
Novex Advocaten verdedigt zowel slachtoffers van eerroof als personen die worden beschuldigd van smaad of laster. Wij analyseren de feiten, stellen de klacht op of bereiden de verdediging voor, en begeleiden u door de strafrechtelijke en burgerrechtelijke procedures. Neem contact op voor een eerste vertrouwelijke bespreking.
Also read: Arrest and interrogation in Belgium: your rights as a suspect