Ademtest, ademanalyse of bloedproef weigeren: wat riskeert u?

Een ademtest weigeren lijkt soms een uitweg, maar in België wordt die weigering even zwaar bestraft als een ademanalyse van minstens 0,35 mg/l. Voor feiten vanaf 1 september 2026 riskeert u een straf van niveau 1 met een werkelijke geldboete van 2.000 tot 20.000 euro, een rijverbod van 12 uur, een mogelijke onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs en een mogelijk verval van het recht tot sturen. Hieronder leggen wij uit wat u riskeert en hoe u zich kan verdedigen.

Ademtest, ademanalyse en bloedproef: wat is het verschil?

De Wegverkeerswet kent drie stappen om alcohol bij een bestuurder vast te stellen.

• Ademtest. Een snelle screening met een draagbaar toestel. Het resultaat is een indicatie en geen bewijs. Meet de ademtest minstens 0,22 mg/l uitgeademde alveolaire lucht, dan volgt een ademanalyse (art. 60 § 1 WVW).
• Ademanalyse. De meting met een goedgekeurd toestel die wel als bewijs dient. De politie mag ook meteen een ademanalyse opleggen, zonder voorafgaande ademtest (art. 59 § 2 WVW). Op uw verzoek volgt onmiddellijk een tweede analyse en, bij een te groot verschil, een derde; het laagste resultaat telt (art. 59 § 3 WVW).
• Bloedproef. Een bloedafname door een daartoe opgevorderde arts, onder meer wanneer een ademanalyse niet kan worden uitgevoerd (art. 63 § 1 WVW). Meet de ademanalyse minstens 0,35 mg/l, dan kan u zelf een bloedproef vragen als tegenexpertise (art. 63 § 3 WVW).

Voor drugs geldt een aparte regeling: zie ons artikel over een positieve speekseltest.

Wanneer mag de politie een ademtest opleggen?

Artikel 59 § 1 WVW bepaalt aan wie de politie een ademtest kan opleggen. Het gaat om drie groepen:

• Na een ongeval. De vermoedelijke dader van een verkeersongeval en iedereen die het ongeval kan hebben veroorzaakt, ook wanneer die persoon zelf slachtoffer is.
• Tijdens het rijden. Iedereen die op een openbare plaats een voertuig bestuurt of een bestuurder begeleidt met het oog op de scholing.
• Vlak voor het rijden. Wie op het punt staat te vertrekken of een leerling-bestuurder te begeleiden.

Een concreet vermoeden van alcoholgebruik is niet vereist: de politie mag ook preventieve en willekeurige controles houden.

Wat riskeert u als u weigert?

Artikel 34 § 2, 3° WVW bestraft wie opzettelijk weigert zich te onderwerpen aan de ademtest of de ademanalyse. Ook wie zonder wettige reden opzettelijk weigert een bloedproef te laten nemen in de gevallen van artikel 63 § 1, 1° en 2° WVW, valt onder die bepaling. De wet plaatst die weigering op hetzelfde niveau als een ademanalyse van minstens 0,35 mg/l.

Voor feiten vanaf 1 september 2026 gaat het om een straf van niveau 1. De wet vermeldt een geldboete van 1.600 tot 16.000 euro; met de opdeciemen (× 1,25) betaalt u in werkelijkheid 2.000 tot 20.000 euro. Een straf van niveau 1 bevat geen gevangenisstraf meer. De rechter kan in de plaats onder meer een werkstraf van 20 tot 120 uur of een probatiestraf van 6 tot 12 maanden opleggen.

Daarnaast kan de politierechter een verval van het recht tot sturen uitspreken van minstens 8 dagen tot 5 jaar (art. 38 § 1 WVW) en het herstel afhankelijk maken van herstelexamens. Ook een alcoholslot behoort tot de mogelijkheden (art. 37/1 WVW).

Herhaalt u binnen drie jaar na een eerdere veroordeling, dan moet de rechter in principe ook een verval van minstens 3 maanden uitspreken en het herstel afhankelijk maken van de vier herstelexamens (art. 38 § 6 WVW). Voor feiten vóór 1 september 2026 blijft het oude strafregime gelden, maar de rechter past steeds de mildste strafwet toe (art. 2 Sw.). Meer daarover in ons artikel over het nieuwe Strafwetboek in het verkeer.

Tijdelijk rijverbod en onmiddellijke intrekking

Bij een weigering geldt meteen een rijverbod van 12 uur, te rekenen vanaf de vaststelling (art. 60 § 3, 3° WVW). Die duur geldt sinds 1 juli 2026, na de wet van 25 mei 2026. Vóór u opnieuw mag rijden, legt de politie een nieuwe ademtest of ademanalyse op. Weigert u opnieuw of is het resultaat minstens 0,22 mg/l, dan wordt het verbod met 12 uur verlengd (art. 60 § 5 WVW).

Tijdens het rijverbod moet u uw rijbewijs op verzoek afgeven. Kan dat niet, dan kan uw voertuig op uw kosten en risico worden ingehouden (art. 61 WVW). Wie toch rijdt tijdens het verbod of het rijbewijs niet afgeeft, begaat een afzonderlijke inbreuk met dezelfde straf als de weigering (art. 34 § 2, 2° en 4° WVW).

Bovendien kan uw rijbewijs onmiddellijk worden ingetrokken (art. 55 WVW). Bij een weigering kan niet alleen de procureur des Konings, maar ook een officier van gerechtelijke politie die intrekking bevelen. De intrekking duurt 15 dagen, tenzij de politierechtbank ze op vordering van het parket verlengt met telkens ten hoogste 3 maanden (art. 55bis WVW). Lees meer over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Wat als u medisch niet kan blazen?

Niet iedereen kan voldoende blazen, bijvoorbeeld door een ernstige ademhalingsaandoening of door letsels na een ongeval. Wie echt niet kan, weigert niet. De wet voorziet dan in een alternatief: kan de ademanalyse niet worden uitgevoerd, dan laat de politie een bloedproef afnemen door een opgevorderde arts (art. 63 § 1 WVW).

Kunnen ademtest en ademanalyse om een andere reden dan een weigering niet plaatsvinden en vertoont u duidelijke tekenen van alcoholopname, dan geldt toch een rijverbod van 12 uur (art. 60 § 4 WVW). Een bloedproef zonder wettige reden weigeren blijft strafbaar (art. 34 § 2, 3° WVW).

Meld een medisch probleem daarom meteen en duidelijk aan de politie, vraag dat het in het proces-verbaal wordt opgenomen en laat het achteraf door een arts attesteren. Wie bewust te zwak blaast of de meting saboteert, loopt het risico dat de politie dat als een weigering vaststelt.

Hoe kan u zich verdedigen?

Elk proces-verbaal verdient een grondige controle. Wij onderzoeken onder meer:

• Was er echt een weigering? Sinds 1 september 2026 spreekt de wet uitdrukkelijk van een opzettelijke weigering. Een misverstand, bijvoorbeeld door een taalprobleem, of een medisch onvermogen kan een verweer vormen.
• Toepassingsgebied. Bestuurde u op een openbare plaats of stond u op het punt te rijden? Viel u onder een van de groepen van artikel 59 § 1 WVW?
• Procedure. Werd uw verzoek om een tweede analyse ingewilligd? Was het toestel goedgekeurd (art. 59 § 4 WVW)? Werd bij een medisch probleem een bloedproef georganiseerd?
• Verjaring. De strafvordering voor inbreuken op de Wegverkeerswet verjaart in principe na drie jaar (art. 68 WVW).
• Strafmaat. Ook als de feiten vaststaan, kan een opschorting van de uitspraak (art. 64 Sw.), een uitstel (art. 65 Sw.), ook voor het verval, of een werkstraf aan de orde zijn. Lees meer over uitstel en opschorting.

Sinds 1 januari 2026 kan de rechter ook een specifieke opleiding opleggen als voorwaarde voor het herstel van het recht tot sturen (art. 38 § 3, 5° WVW).

Wat doet u best?

1. Blijf kalm en werk mee. Een ademtest weigeren levert zelden voordeel op: de straf is dezelfde als bij 0,35 mg/l of meer.
2. Vraag een tweede analyse. Na een ademanalyse heeft u recht op een tweede meting, en vanaf 0,35 mg/l op een bloedproef als tegenexpertise.
3. Meld medische problemen. Vermeld ademhalingsklachten of letsels onmiddellijk en vraag dat een bloedproef wordt afgenomen.
4. Lees het proces-verbaal na. Onderteken niets wat u niet begrijpt en laat uw opmerkingen noteren.
5. Bewaar alle documenten. Breng alle stukken van politie en parket mee naar uw advocaat.
6. Neem snel contact op. Zeker bij een onmiddellijke intrekking telt elke dag. Ontving u al een dagvaarding, lees dan ook wat u doet na een dagvaarding voor de politierechtbank.

Hoe Novex Advocaten u bijstaat

Ons kantoor staat bestuurders bij in dossiers over alcohol en weigering van de ademtest voor de politierechtbanken van onder meer Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst. Wij analyseren het proces-verbaal, vragen waar mogelijk de teruggave van uw rijbewijs en verdedigen u ter zitting. Meer informatie vindt u op onze pagina advocaat alcohol in het verkeer en op onze pagina advocaat verkeersrecht.

U kan bij ons terecht in het Nederlands, Frans, Engels of Arabisch; voor de politierechtbank verloopt de procedure in het Nederlands of het Frans. Over het ereloon maken wij vooraf een duidelijke afspraak, en vaak komt uw rechtsbijstandsverzekering tussen.

Meer over onze aanpak: advocaat alcohol achter het stuur.