Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs: hoe krijgt u het terug?

De onmiddellijke intrekking van het rijbewijs is geen straf. Het is een voorlopige maatregel, meestal bevolen door het parket, nog voor een rechter zich over uw zaak heeft gebogen. Dat betekent twee dingen: u bent nog niet veroordeeld, en u kunt wel degelijk iets ondernemen om uw rijbewijs sneller terug te krijgen.

Hieronder leest u wanneer een onmiddellijke intrekking mogelijk is, hoe lang ze duurt, hoe u de teruggave vraagt en wat u in de eerste dagen best doet.

Wanneer volgt een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs?

Artikel 55 van de Wegverkeerswet somt de gevallen op. De belangrijkste in de praktijk:

• alcoholintoxicatie vanaf de wettelijke drempel, dronkenschap, en de gevallen van drugs in het verkeer;
• de bestuurder die de vlucht neemt om zich aan de vaststellingen te onttrekken (vluchtmisdrijf);
• een verkeersongeval met een dode of met een integriteitsaantasting van de tweede of derde graad, dat klaarblijkelijk te wijten is aan een ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid;
• rijden terwijl u vervallen bent verklaard van het recht tot sturen;
• zware snelheidsovertredingen: meer dan 20 km/u te snel in de bebouwde kom, een zone 30, een schoolomgeving, een erf of woonerf, of meer dan 30 km/u te snel elders;
• rijden met een voertuig zonder het opgelegde alcoholslot.

Bij alcohol is de intrekking wettelijk mogelijk vanaf 0,35 mg/l uitgeademde alveolaire lucht (UAL), wat overeenkomt met 0,8 g/l in het bloed. Op grond van een omzendbrief van de minister van Justitie hanteren de parketten intussen in het hele land een drempel van 0,35 mg/l (voordien in de regel 0,50 mg/l). Meer over de grenswaarden leest u in ons artikel over de alcohollimiet in het verkeer.

De intrekking wordt bevolen door de procureur des Konings. Bij zware snelheidsovertredingen en in de gevallen van de artikelen 60, § 3 en 61ter, § 1 kan ook de officier van gerechtelijke politie ze bevelen. Hij moet u dan meteen meedelen dat u de teruggave kunt vragen (artikel 55, § 2).

Onmiddellijke intrekking, tijdelijk rijverbod of verval: wat is het verschil?

Drie maatregelen worden vaak door elkaar gehaald. Het tijdelijke rijverbod legt de politie ter plaatse op, onder meer na een positieve adem- of speekseltest; sinds 1 juli 2026 duurt het altijd twaalf uur. De onmiddellijke intrekking is een voorlopige maatregel van vijftien dagen, die de politierechtbank kan verlengen.

Het verval van het recht tot sturen, in de volksmond vaak ook “rijverbod” genoemd, is iets anders: dat is een straf die alleen de rechter kan opleggen. Hoe dat verval werkt en hoe u nadien uw rijbewijs terugkrijgt, leest u in ons artikel over het verval van het recht tot sturen.

Hoe lang duurt de intrekking?

Vijftien dagen. Het openbaar ministerie moet het rijbewijs daarna teruggeven, tenzij de politierechtbank de intrekking heeft verlengd (artikel 56).

Die verlenging vordert de procureur bij de politierechtbank en bedraagt ten hoogste drie maanden; nadien kan de procureur nog een hernieuwing van de verlenging met ten hoogste drie maanden vorderen (artikel 55bis, § 5). U wordt daarvoor gedagvaard, met een termijn van ten minste zeven dagen tussen de dagvaarding en de zitting, en de rechtbank doet uitspraak in openbare zitting binnen vijftien dagen na de beslissing tot intrekking (artikel 55bis).

Die zitting is uw eerste echte kans om gehoord te worden – en ze blijft vaak onbenut. Wie daar verschijnt met een werkgeversattest, een medisch dossier of een concreet verplaatsingsschema, verhoogt de kans dat de verlenging wordt geweigerd of beperkt.

Hoe vraagt u de teruggave van uw rijbewijs?

Er bestaat geen zwaar formalisme. Het openbaar ministerie kan het rijbewijs teruggeven, ambtshalve of op verzoek van de houder (artikel 56).

Dat verzoek is een gemotiveerd schrijven aan de procureur des Konings, met het notitienummer van het dossier, de reden waarom u uw rijbewijs nodig hebt en de stukken die dat staven. In dringende gevallen – een beroepsactiviteit die stilvalt, een medische noodzaak – heeft zo’n verzoek reële kans van slagen, zeker bij een blanco verleden.

Wordt de zaak inmiddels voor de politierechtbank gebracht, dan verschuift het debat naar die zitting. Ook dan blijft het zinvol om de teruggave uitdrukkelijk te vragen: niets belet de rechtbank om de verlenging te weigeren.

Wordt de intrekking afgetrokken van een later verval?

Ja. Wanneer u later een tijdelijk verval van het recht tot sturen oploopt, wordt de tijd waarin uw rijbewijs onmiddellijk was ingetrokken, aangerekend op de duur van dat verval (artikel 57). Die dagen zijn dus niet verloren. Laat wel nagaan of die aanrekening correct gebeurt: in de praktijk gaat dat niet altijd vanzelf.

Rijden tijdens de intrekking: een apart misdrijf

Wie tijdens de onmiddellijke intrekking toch een motorvoertuig bestuurt, pleegt een apart en zwaar misdrijf (artikel 30, § 3 van de Wegverkeerswet). Hetzelfde geldt wanneer de politierechtbank de intrekking heeft verlengd.

Voor feiten vanaf 1 september 2026 is dat een misdrijf van niveau 2 van het nieuwe Strafwetboek. De rechter kiest dan onder meer tussen een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, een straf onder elektronisch toezicht, een werkstraf of een probatiestraf. Daarnaast riskeert u een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro (opdeciemen inbegrepen), en moet de rechter een verval van het recht tot sturen van drie maanden tot vijf jaar of levenslang uitspreken.

Voor feiten van vóór 1 september 2026 geldt de regeling van dat moment, tenzij de nieuwe regeling gunstiger is (artikel 2 Strafwetboek). Wat de hervorming concreet verandert, leest u in ons artikel over het nieuwe Strafwetboek in verkeerszaken.

Hoe begrijpelijk de praktische nood ook is: rijden tijdens de intrekking is de snelste manier om van een hanteerbaar dossier een zware zaak te maken. Zie ook ons artikel over rijden zonder rijbewijs of tijdens een rijverbod.

De eerste dagen: wat u best doet

1. Bewaar het document dat u bij de intrekking kreeg. Daarop staan de datum, het uur en wie de intrekking bevolen heeft.
2. Rijd niet meer, ook niet “even” naar het werk. Rijden tijdens de intrekking is een afzonderlijk en zwaar misdrijf.
3. Verzamel de stukken die aantonen waarom u uw rijbewijs nodig hebt: een werkgeversattest, een uurrooster met vroege of late diensten, de afstand tot het werk, de zorg voor kinderen of een familielid, medische afspraken.
4. Contacteer een advocaat binnen de week. Het verzoek tot teruggave en de voorbereiding van een eventuele zitting over de verlenging moeten snel gebeuren.

Wat hoort in een verzoek tot teruggave?

Een goed verzoek aan de procureur des Konings is kort en concreet:

• uw identiteit, het notitienummer van het dossier en de datum van de intrekking;
• een korte, correcte weergave van de feiten, zonder de zaak al ten gronde te pleiten;
• de concrete reden waarom u uw rijbewijs nodig hebt, gestaafd met stukken;
• uw persoonlijke situatie: een blanco strafblad, een lange rijervaring zonder incidenten;
• eventueel uw bereidheid om een opleiding of een behandeling te volgen, wanneer dat in uw dossier relevant is.

Een verzoek dat enkel meldt dat u “uw wagen nodig hebt”, heeft weinig kans. Een verzoek dat aantoont dat u zonder rijbewijs uw werk verliest, wel.

Veelgestelde vragen

Mag ik nog fietsen?

Ja. Voor een gewone fiets is geen rijbewijs nodig. Voor een speed pedelec of een bromfiets hebt u in de regel wel een rijbewijs nodig: die bestuurt u tijdens de intrekking niet.

Komt de intrekking op mijn strafregister?

Nee. Het is een voorlopige maatregel, geen veroordeling. Wat op uw strafregister komt, hangt af van de latere beslissing van de rechter.

Wordt mijn werkgever verwittigd?

Niet door het parket. Wel zult u uw werkgever zelf moeten inlichten als u beroepshalve rijdt. Een attest van uw werkgever kan dan net een argument zijn voor een snellere teruggave.

Heb ik een advocaat nodig voor het verzoek tot teruggave?

Nee, u kunt het verzoek zelf indienen. Een advocaat weet wel welke stukken het verschil maken en kan tegelijk de zitting over een eventuele verlenging voorbereiden. Komt uw zaak later voor de politierechtbank, dan kent uw advocaat het dossier al.

Wat als de politierechtbank de intrekking verlengt?

Dan wordt ze met ten hoogste drie maanden verlengd, en ook die periode wordt later aangerekend op een eventueel verval (artikel 57). Het debat over de strafmaat – met opschorting, uitstel, een weekendrijverbod of een beperking tot bepaalde voertuigcategorieën – voert u pas op de zitting ten gronde. Lees meer over hoe u een rijverbod kunt beperken en over opschorting, uitstel en werkstraf.

Bronnen

• Wet betreffende de politie over het wegverkeer, gecoördineerd op 16 maart 1968 (Justel)
• Wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek I van het Strafwetboek (Justel)

Novex Advocaten staat u bij

Werd uw rijbewijs onmiddellijk ingetrokken? Neem dan dezelfde week contact op. De termijnen zijn kort, en de zitting over de verlenging valt vaak al binnen de vijftien dagen.

Meer over onze aanpak leest u op onze pagina advocaat rijverbod in Brussel.

Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.

Meer over onze aanpak: advocaat rijverbod en verval van het recht tot sturen.