Boete met de bedrijfswagen of andermans auto: moet u de bestuurder aanwijzen?

Kreeg u een proces-verbaal of een boete voor een overtreding met een bedrijfswagen, een leasewagen of een auto die op uw naam staat maar door iemand anders werd bestuurd? Dan moet u in de meeste gevallen de bestuurder aanwijzen. Boete en vervolging dreigen voor wie dat niet of te laat doet: sinds 1 september 2026 riskeert een vennootschap een geldboete tot 40.000 euro, en bij herhaling het dubbele.

Het vermoeden: de houder van de nummerplaat is de bestuurder

Wordt een overtreding begaan met een motorvoertuig dat op naam van een natuurlijke persoon is ingeschreven, en werd de bestuurder niet ter plaatse geïdentificeerd, bijvoorbeeld bij een flitspaal of een trajectcontrole, dan geldt artikel 67bis van de Wegverkeerswet. De wet vermoedt dan dat de houder van de nummerplaat de overtreding zelf heeft begaan.

Dat vermoeden is weerlegbaar. U kan met elk middel bewijzen dat u niet de bestuurder was op het ogenblik van de feiten, bijvoorbeeld met werkroosters, reisdocumenten of getuigenverklaringen. Het Hof van Cassatie oordeelt dat het vermoeden precies daarom verenigbaar is met het vermoeden van onschuld uit artikel 6.2 EVRM.

Weerlegt u het vermoeden, dan bent u verplicht de identiteit van de onmiskenbare bestuurder kenbaar te maken. Alleen wie diefstal, fraude of overmacht kan bewijzen, ontsnapt aan die plicht. Weerlegt u het vermoeden niet, dan wordt de overtreding aan u toegerekend, met alle gevolgen van dien: van een boete voor een snelheidsovertreding tot een mogelijk rijverbod.

Bedrijfswagen, leasing en vennootschappen: artikel 67ter

Staat het voertuig op naam van een rechtspersoon, zoals een bv, een nv, een vzw of een leasingmaatschappij, dan geldt artikel 67ter van de Wegverkeerswet. Hier werkt de wet niet met een vermoeden, maar met een uitdrukkelijke meldingsplicht. De rechtspersoon, of de natuurlijke persoon die haar in rechte vertegenwoordigt, zoals de zaakvoerder, moet de identiteit van de onmiskenbare bestuurder op het ogenblik van de feiten meedelen.

Kent de vennootschap de bestuurder niet, dan moet zij de identiteit meedelen van de persoon die verantwoordelijk is voor het voertuig. Was die verantwoordelijke zelf niet de bestuurder, dan moet hij op zijn beurt de bestuurder aanwijzen. Ook hier geldt een uitzondering enkel bij bewezen diefstal, fraude of overmacht.

Bij leasing staat het voertuig vaak op naam van de leasingmaatschappij. Die noemt dan doorgaans uw onderneming als verantwoordelijke voor het voertuig, waarna uw onderneming de bestuurder moet aanwijzen. Heeft de rechtspersoon een gebruikelijke bestuurder laten registreren in de Kruispuntbank van de Voertuigen, dan wordt die bestuurder gelijkgesteld met de houder van de nummerplaat en geldt voor hem het vermoeden van artikel 67bis.

De wet verplicht de rechtspersoon bovendien om de nodige maatregelen te nemen om aan deze plicht te kunnen voldoen. Volgens het Hof van Cassatie moet een onderneming ook kunnen antwoorden wanneer de vraag pas lang na de overtreding wordt gesteld. Een ontbrekende rittenadministratie is dus geen excuus.

Binnen welke termijn moet u de bestuurder aanwijzen?

• Vennootschap (artikel 67ter). De mededeling moet gebeuren binnen 15 dagen vanaf de datum waarop de vraag om inlichtingen werd verstuurd, dus niet vanaf de ontvangst.
• Particulier (artikel 67bis). De identiteit van de bestuurder moet worden meegedeeld binnen 15 dagen vanaf de dag waarop de houder van de nummerplaat kan bewijzen dat hij niet de bestuurder was.

De vraag om inlichtingen is niet aan vormvereisten gebonden. Zij wordt meestal schriftelijk gevoegd bij het proces-verbaal, bij de uitnodiging tot onmiddellijke inning of bij een voorstel van minnelijke schikking, maar kan ook mondeling gesteld worden. Volgens het Hof van Cassatie volstaat het dat zij duidelijk het voertuig, het tijdstip en de plaats van de overtreding vermeldt.

Het openbaar ministerie mag zich wel niet beperken tot het bewijs dat de brief werd verstuurd. De rechter moet redelijkerwijze kunnen aannemen dat u de vraag werkelijk ontvangen hebt, of dat de niet-ontvangst aan uw eigen nalatigheid te wijten is. Een rechter die het tegenbewijs volledig bij u legt, miskent het vermoeden van onschuld.

Welke straf riskeert u sinds 1 september 2026?

Het niet-meedelen van de bestuurder is een afzonderlijk misdrijf, bestraft door artikel 29ter van de Wegverkeerswet. Sinds de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek worden die straffen uitgedrukt in strafniveaus. De wet vermeldt basisbedragen; met de opdeciemen (× 1,25) liggen de werkelijk te betalen bedragen hoger.

Daarnaast kan de rechter in beide gevallen een verval van het recht tot sturen uitspreken van 8 dagen tot 5 jaar (artikel 38, § 1, 1°, van de Wegverkeerswet). Dat is een facultatieve straf: de rechter beslist of hij ze oplegt.

Het misdrijf staat los van de oorspronkelijke overtreding. Het Hof van Cassatie aanvaardt dat iemand die voor de overtreding zelf veroordeeld wordt, daarnaast nog kan worden vervolgd omdat de gevraagde inlichtingen niet werden verstrekt. Voor feiten van vóór 1 september 2026 gelden nog de oude straffen, tenzij de nieuwe wet milder is (artikel 2 van het Strafwetboek).

Wat als u echt niet weet wie reed?

Voor een vennootschap biedt de wet een uitweg: kent zij de bestuurder niet, dan deelt zij de identiteit mee van de persoon die verantwoordelijk is voor het voertuig. Die persoon moet vervolgens zelf de bestuurder aanwijzen. Omdat de vennootschap ook de nodige maatregelen moet nemen, volstaat het antwoord “wij weten het niet” zonder meer zelden.

Voor een particulier ligt het anders. Kan u niet aantonen dat u niet reed, dan blijft het vermoeden spelen en wordt de overtreding aan u toegerekend. Toont u wel aan dat u niet reed, dan moet u de bestuurder noemen. De enige uitzonderingen in de wet zijn diefstal, fraude en overmacht, en die moet u bewijzen.

Wijs nooit iemand aan die niet reed, ook niet om een rijverbod te vermijden. Dat lost niets op en kan zelf ernstige strafrechtelijke gevolgen hebben. Twijfelt u, laat ons dan eerst de stukken nakijken voor u antwoordt.

Gevolgen voor werkgever en werknemer

Voor de werkgever is het risico tweeledig: de vennootschap zelf kan worden vervolgd, maar ook de natuurlijke persoon die haar vertegenwoordigt. Bij herhaling binnen 3 jaar wordt de geldboete verdubbeld. Een duidelijke car policy, een rittenregister of reservatiesysteem voor poolwagens en vaste afspraken over wie de vragen om inlichtingen behandelt, zijn daarom geen overbodige luxe.

Voor de werknemer betekent de aanwijzing dat hij zelf verdachte wordt. Hij ontvangt het proces-verbaal of het betalingsvoorstel op eigen naam en draagt de gevolgen: een geldboete en mogelijk een verval van het recht tot sturen of herstelexamens. Wie het niet eens is met de vaststelling, kan zich verdedigen zoals elke andere bestuurder, bijvoorbeeld na een dagvaarding voor de politierechtbank.

Of een werkgever een geldboete op de werknemer kan verhalen, of die boete net zelf draagt, hangt af van de arbeidsrechtelijke regels en de afspraken tussen partijen. Laat dat best vooraf nakijken.

Wat doet u best?

1. Noteer de datum. Kijk wanneer de vraag om inlichtingen werd verstuurd en tel 15 dagen verder.
2. Zoek uit wie reed. Raadpleeg het rittenregister, agenda’s, tank- of laadgegevens en de reservaties van poolwagens.
3. Antwoord volledig en schriftelijk. Gebruik het formulier of het platform dat bij de vraag hoort, vermeld de volledige identiteit van de bestuurder en bewaar een bewijs van verzending.
4. Verwittig de bestuurder. Laat de aangewezen werknemer of het familielid weten dat hij post op eigen naam zal ontvangen.
5. Weet u het echt niet? Een vennootschap deelt dan de identiteit van de verantwoordelijke voor het voertuig mee. Een particulier laat best eerst juridisch nagaan of hij het vermoeden kan weerleggen.
6. Ontvangt u een dagvaarding? Neem tijdig contact op met een advocaat, zeker als u de vraag om inlichtingen nooit ontvangen hebt.

Hoe Novex Advocaten u bijstaat

Ons kantoor verdedigt vennootschappen, zaakvoerders, werknemers en particulieren die vervolgd worden omdat de bestuurder niet werd aangewezen. Wij gaan na of de vraag om inlichtingen correct werd gesteld en of het openbaar ministerie de ontvangst kan bewijzen, en wij helpen ondernemingen een sluitende interne procedure op te zetten. Meer over onze aanpak leest u op onze pagina over verkeersrecht.

Wij treden op voor de politierechtbanken in de regio, onder meer als advocaat verkeersrecht in Brussel. U kan bij ons terecht in het Nederlands, Frans, Engels of Arabisch. Over het ereloon maken wij vooraf een duidelijke afspraak, en vaak komt uw rechtsbijstandsverzekering tussen.

Meer over onze aanpak: advocaat verkeersrecht in Brussel.