Minnelijke schikking in verkeerszaken: betalen of betwisten?

Niet elke verkeersovertreding eindigt voor de politierechter. Voor het merendeel van de overtredingen biedt de wet een uitweg zonder proces: u betaalt een bedrag en de strafvordering vervalt in de regel. Dat is vaak de verstandigste keuze, maar niet altijd. Dit artikel legt uit hoe de minnelijke schikking in verkeerszaken werkt, wat de gevolgen zijn en wanneer u beter niet betaalt.

Drie wegen na een vaststelling

1. De onmiddellijke inning. Voor de overtredingen die de Koning daartoe heeft aangewezen, stelt een gemachtigde politieambtenaar een vast bedrag voor, ter plaatse of per brief (artikel 65 Wegverkeerswet). Dat vereist uw instemming en is enkel mogelijk wanneer het feit geen schade aan derden heeft veroorzaakt. In bepaalde gevallen kan ook een opleiding worden voorgesteld.
2. De minnelijke schikking. Betaalt u de onmiddellijke inning niet, of was die niet mogelijk, dan kan het openbaar ministerie een minnelijke schikking voorstellen (artikel 216bis Wetboek van strafvordering).
3. De dagvaarding. Stelt het parket geen schikking voor, of betaalt u niet, dan kan het u dagvaarden voor de politierechtbank.

Daarnaast bestaat in verkeerszaken het bevel tot betalen. Wordt noch de onmiddellijke inning noch de minnelijke schikking betaald, dan kan de procureur des Konings u een bevel tot betalen sturen. Het bedrag is dan dat van de onmiddellijke inning, verhoogd met 35 %.

U moet dat bedrag binnen dertig dagen betalen. Bent u het niet eens, dan kunt u binnen dezelfde termijn van dertig dagen beroep instellen bij de politierechtbank (artikel 65/1 Wegverkeerswet). Laat u die termijn verstrijken zonder te betalen of beroep in te stellen, dan wordt het bevel uitvoerbaar, zonder dat een rechter de zaak heeft bekeken.

Wat is een minnelijke schikking in verkeerszaken?

Het is een voorstel van de procureur des Konings om de zaak af te sluiten tegen betaling van een geldsom, binnen de termijn die in de brief staat. Betaalt u tijdig, dan vervalt de strafvordering. Er komt geen proces en geen vonnis.

Heeft het misdrijf schade aan derden veroorzaakt, dan moet die schade in de regel eerst vergoed zijn of moet u uw aansprakelijkheid erkennen. Een schikking laat de rechten van het slachtoffer onverlet. Hetzelfde mechanisme bestaat buiten het verkeer: lees meer over de minnelijke schikking in strafzaken.

Wat zijn de voordelen van betalen?

• Geen veroordeling. De schikking is geen strafrechtelijke veroordeling en telt niet als eerdere veroordeling voor de regels over herhaling.
• Geen rijverbod. Een verval van het recht tot sturen is een straf die alleen een rechter kan uitspreken. Via een schikking kan het parket dat niet opleggen. Let wel: een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs (artikel 55 Wegverkeerswet) is een afzonderlijke, tijdelijke maatregel van het parket, los van de schikking.
• Geen herstelexamens. Ook herstelexamens kan enkel de rechter opleggen, als voorwaarde om na een verval het recht tot sturen terug te krijgen.
• Voorspelbaarheid. U kent het bedrag vooraf. Voor de rechtbank kan de geldboete, met de opdeciemen en de gerechtskosten, aanzienlijk hoger uitvallen.

Wanneer betaalt u beter niet?

Door te betalen aanvaardt u de afhandeling van de zaak. Wie de feiten betwist, verliest daarmee de kans om zijn gelijk te halen. Betaal dus niet zonder nadenken wanneer:

• u niet de bestuurder was. Werd de bestuurder niet ter plaatse geïdentificeerd, bijvoorbeeld bij een flitspaal, dan vermoedt de wet dat de titularis van de nummerplaat de overtreding beging (artikel 67bis Wegverkeerswet). Dat vermoeden kunt u weerleggen door de bestuurder aan te wijzen of aan te tonen dat u niet reed;
• de vaststelling technisch betwistbaar is, bijvoorbeeld bij een flitspaal waarvan de ijking of de homologatie niet vaststaat, of een foto waarop de overtreding niet duidelijk blijkt;
• er een rechtvaardigingsgrond was, zoals een medische noodsituatie of het ontwijken van een acuut gevaar;
• de schikking gevolgen heeft buiten de strafzaak, bijvoorbeeld in een geschil over de aansprakelijkheid na een ongeval: stapt het slachtoffer naar de rechter, dan geldt uw betaling als een onweerlegbaar vermoeden van fout (artikel 216bis Wetboek van strafvordering).

Omgekeerd: wie de overtreding wel beging, doet er meestal goed aan tijdig te betalen. Een dagvaarding kan leiden tot een hogere geldboete, gerechtskosten en een rijverbod.

Hoe betaalt u correct?

Gebruik exact het rekeningnummer en de gestructureerde mededeling uit de brief, en betaal binnen de vermelde termijn. Een betaling met een verkeerde mededeling of zonder referentie wordt niet automatisch aan uw dossier gekoppeld. Het parket beschouwt de zaak dan als onbetaald en kan alsnog dagvaarden.

Bewaar het betalingsbewijs tot u zeker bent dat het dossier is afgesloten. Werden er meerdere overtredingen vastgesteld, dan krijgt u in de regel voor elke overtreding een afzonderlijke brief, met een eigen mededeling. Betaal ze dan ook afzonderlijk.

Wanneer volgt er geen voorstel?

Bij zware feiten stelt het parket doorgaans geen schikking voor en dagvaardt het meteen. Denk aan hoge alcoholwaarden, drugs in het verkeer, een vluchtmisdrijf, rijden zonder rijbewijs of zonder verzekering, zware snelheidsovertredingen, herhaling of een ongeval met gewonden.

In die zaken ligt de verdediging voor de rechter, en daar is de voorbereiding bepalend. Lees wat u doet wanneer u een dagvaarding voor de politierechtbank ontvangt.

Wat riskeert u voor de politierechtbank sinds 1 september 2026?

Voor feiten vanaf 1 september 2026 geldt het nieuwe Strafwetboek. De misdrijven uit de Wegverkeerswet zijn sindsdien ingedeeld in strafniveaus. Een snelheidsovertreding is bijvoorbeeld een misdrijf van niveau 1: de rechter kan dan geen gevangenisstraf opleggen, maar wel een geldboete, een werkstraf, een probatiestraf of een veroordeling bij schuldigverklaring.

De geldboete voor een snelheidsovertreding bedraagt 100 tot 5.000 euro. Ook de overtredingen van de wegcode zijn misdrijven van niveau 1 (artikel 29 Wegverkeerswet). Voor een overtreding van de eerste graad is dat 100 tot 2.500 euro, voor de vierde graad 400 tot 5.000 euro, met een verplicht verval van het recht tot sturen. Dat zijn de werkelijke bedragen, opdeciemen inbegrepen; de gerechtskosten komen daar nog bij.

Voor feiten van vóór 1 september 2026 blijven de oude straffen gelden, tenzij de nieuwe wet milder is (artikel 2 Strafwetboek). Meer uitleg vindt u in ons artikel over het nieuwe Strafwetboek en verkeersovertredingen.

Bedrijfswagens en leasewagens

Staat het voertuig op naam van een vennootschap, dan wordt die aangeschreven. Zij moet dan, via de personen die haar in rechte vertegenwoordigen, de identiteit van de bestuurder meedelen binnen vijftien dagen na de verzending van de vraag om inlichtingen (artikel 67ter Wegverkeerswet). Blijft dat antwoord uit, dan kan een afzonderlijke vervolging volgen (artikel 29ter Wegverkeerswet), die veel duurder kan uitvallen dan de oorspronkelijke overtreding: een misdrijf van niveau 1, met een geldboete van 2.000 tot 40.000 euro, opdeciemen inbegrepen.

Bij een leasewagen wijst de leasemaatschappij doorgaans eerst de onderneming aan die de wagen gebruikt, en die moet op haar beurt de bestuurder aanwijzen. Ook de werknemer die reed, doet er goed aan de brief die hij daarna ontvangt niet te laten liggen.

Veelgestelde vragen

Kan ik in schijven betalen?

Ja. Via Just-on-web (justonweb.be) vraagt u voor een minnelijke schikking tot 3.000 euro een afbetalingsplan aan, gespreid over ten hoogste zes maanden en zonder interest; het plan wordt goedgekeurd zodra u de eerste schijf betaalt. Vraag het tijdig, vóór de betalingstermijn verstrijkt. Voor een hoger bedrag of een andere regeling richt u een gemotiveerd verzoek aan het parket, met stukken over uw financiële toestand.

Is een minnelijke schikking een veroordeling?

Nee. Na betaling vervalt de strafvordering, zonder vonnis. De schikking verschijnt ook niet op het uittreksel uit het strafregister dat een werkgever of een overheid kan vragen.

Ik heb te laat betaald. Wat nu?

Dan kan het parket alsnog dagvaarden of een bevel tot betalen versturen. Meld de betaling meteen aan het parket, met het bewijs ervan en het notitienummer van het dossier.

Ik heb de brief nooit ontvangen. Wat nu?

Dat gebeurt, bijvoorbeeld na een verhuis. Een latere dagvaarding of een bevel tot betalen is dan vaak het eerste wat u ziet. Reageer meteen: tegen een bevel tot betalen loopt een beroepstermijn van dertig dagen, en op de zitting kan uw advocaat uitleggen waarom u niet eerder betaalde.

Novex Advocaten staat u bij

Twijfelt u of u moet betalen of betwisten? Bezorg ons de brief van het parket en, zo mogelijk, de foto’s of het proces-verbaal. Wij geven u binnen korte tijd een eerlijk advies. Meer over onze aanpak leest u op onze pagina advocaat verkeersrecht in Brussel.

Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.

Meer over onze aanpak: advocaat verkeersrecht in Brussel.