In het buitenland wonen en gedagvaard in België: wat nu?

U woont in Nederland, Frankrijk, Marokko of elders, en u krijgt een brief van een Belgisch parket, of u wordt gedagvaard in België voor een Belgische politierechtbank. Negeren lijkt verleidelijk: de rechtbank is ver weg en de zaak lijkt klein. Toch is dat bijna altijd de duurste keuze. Dit artikel legt uit wat er gebeurt als u in het buitenland woont en in België vervolgd wordt, en hoe u de zaak afhandelt zonder telkens naar België te moeten komen.

Waarom kunt u in België gedagvaard worden?

De Belgische rechter is bevoegd voor verkeersovertredingen en verkeersmisdrijven die in België werden gepleegd, ongeacht uw nationaliteit of woonplaats. Bij een vaststelling zonder intercepteren, zoals een flitspaal of een roodlichtcamera, wordt de houder van de nummerplaat opgespoord, ook in het buitenland. Binnen de Europese Unie wisselen de lidstaten daarvoor de inschrijvingsgegevens van voertuigen uit voor de belangrijkste verkeersovertredingen, zoals te snel rijden, door het rood licht rijden en rijden onder invloed (Europese richtlijn 2015/413). Een buitenlandse nummerplaat beschermt u dus niet.

Op de weg: onmiddellijke inning of consignatie

Wie geen woonplaats of vaste verblijfplaats in België heeft en voor een overtreding wordt tegengehouden, krijgt voor veel overtredingen ter plaatse een onmiddellijke inning voorgesteld. Betaalt u niet meteen, of komt de overtreding niet in aanmerking voor een onmiddellijke inning, dan moet u een som consigneren: een soort borgsom die dient als waarborg voor de latere geldboete. Wie niet betaalt of consigneert, riskeert dat het voertuig wordt ingehouden tot de som is betaald.

De nadere regels staan in de Wegverkeerswet en in het koninklijk besluit van 19 april 2014 over de inning en de consignatie van een som. Die regeling bestaat omdat het voor de Belgische overheid moeilijker is om een boete in het buitenland in te vorderen.

Gedagvaard in België: hoe bereikt de dagvaarding u?

Wordt u gedagvaard, dan laat het openbaar ministerie de dagvaarding door een gerechtsdeurwaarder betekenen. Woont u in het buitenland, dan gebeurt dat volgens de regels voor betekening in het buitenland, bijvoorbeeld per aangetekende zending of via de kanalen die internationale verdragen voorzien (artikel 40 Gerechtelijk Wetboek). Is uw adres niet gekend, dan kan de betekening aan de procureur des Konings gebeuren; u merkt dan soms pas veel later dat er een zaak liep.

De dagvaarding vermeldt de feiten, de rechtbank en de datum en het uur van de zitting. Controleer die datum meteen: tussen de betekening en de zitting ligt vaak minder tijd dan u denkt, zeker wanneer de post traag is. Is de tijd te kort om uw verdediging voor te bereiden, dan kan uw advocaat de rechtbank om een verdaging vragen. Lees ook wat u doet als u een dagvaarding voor de politierechtbank ontvangt.

Moet u naar België komen?

Meestal niet: u mag zich laten vertegenwoordigen door een advocaat, zowel voor de politierechtbank als voor de correctionele rechtbank (artikel 185 Wetboek van strafvordering). Die kan de zaak pleiten, opschorting van de uitspraak of uitstel vragen, instemmen met een werkstraf als u dat wenst, en de beslissing aan u meedelen. Alleen wanneer de rechter uw persoonlijke verschijning beveelt, moet u zelf komen. Lees meer over persoonlijk verschijnen voor de politierechtbank.

Spreekt u de taal van de rechtbank niet, dan kunt u in bepaalde gevallen een taalwijziging vragen, en hebt u in elk geval recht op een tolk.

Wat als u niets doet?

Dan kan de rechtbank u bij verstek veroordelen, alleen op basis van het dossier van het openbaar ministerie. In de praktijk valt de straf dan vaak zwaarder uit en wordt vaker een rijverbod uitgesproken, omdat niemand uw persoonlijke omstandigheden toelicht.

Tegen een verstekvonnis kunt u verzet aantekenen, in de regel binnen vijftien dagen na de betekening van het vonnis (artikel 187 Wetboek van strafvordering). Hoger beroep kan binnen dertig dagen na de uitspraak; bij een verstekvonnis loopt die termijn vanaf de betekening (artikel 203). Wie die termijnen laat verstrijken, heeft weinig mogelijkheden meer. Lees meer over verzet en hoger beroep.

Wat gebeurt er met de geldboete?

Een Belgische geldboete volgt u naar uw woonland. Binnen de Europese Unie erkennen de lidstaten elkaars definitieve geldelijke sancties en kunnen ze die in het land van verblijf laten invorderen (kaderbesluit 2005/214/JBZ). Wie later naar België terugkeert, kan bovendien worden geconfronteerd met een openstaande boete of een niet uitgevoerde straf. Ook een veroordeling bij verstek kan in het Belgische strafregister worden opgenomen.

Was er een ongeval?

Dan komt er naast de strafzaak een burgerlijk luik: de schade van de andere betrokkenen. Bij een ongeval in België met een voertuig dat in het buitenland is ingeschreven, verloopt de schadeafhandeling via het systeem van de groene kaart. Het Belgisch Bureau van de Autoverzekeraars behandelt de schade dan voor rekening van de buitenlandse verzekeraar, vaak via een correspondent in België. Ook dat burgerlijk luik kan de politierechtbank behandelen, en ook daar mag u zich laten vertegenwoordigen.

En uw rijbewijs?

Een verval van het recht tot sturen dat een Belgische rechter uitspreekt, geldt voor het besturen van een motorvoertuig in België, ook met een buitenlands rijbewijs. Het verval gaat pas in nadat het vonnis definitief is en u door het openbaar ministerie werd verwittigd (artikel 40 Wegverkeerswet). Heeft de rechter het herstel in het recht tot sturen afhankelijk gemaakt van herstelexamens, dan mag u pas opnieuw in België rijden nadat u daarvoor geslaagd bent. Of uw woonland het Belgische verval ook toepast, hangt af van het recht van dat land.

Wie in België rijdt terwijl het verval loopt, pleegt een zwaar misdrijf (artikel 48 Wegverkeerswet). Voor feiten vanaf 1 september 2026 is dat een misdrijf van niveau 2 van het nieuwe Strafwetboek. De rechter kan dan onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar of een werkstraf opleggen; de geldboete die de Wegverkeerswet voorziet, bedraagt 5.000 tot 20.000 euro (werkelijk bedrag, opdeciemen inbegrepen). Bij herhaling kan niveau 3 volgen.

Voor feiten van vóór 1 september 2026 gelden nog de vroegere straffen van de Wegverkeerswet, tenzij de nieuwe regeling milder is (artikel 2 Strafwetboek). Lees meer over het nieuwe Strafwetboek in het verkeer.

Praktisch: zo pakt u het aan

1. Lees de brief of de dagvaarding meteen en noteer de datum van de zitting of de betalingstermijn.
2. Gaat het om een onmiddellijke inning of een minnelijke schikking en betwist u de feiten niet, betaal dan tijdig. Lees meer over de minnelijke schikking.
3. Gaat het om een dagvaarding, contacteer dan onmiddellijk een Belgische advocaat en bezorg hem de dagvaarding, uw identiteitsgegevens en de stukken over uw situatie.
4. Houd uw adres up-to-date bij de Belgische instanties waarmee u contact hebt, zodat latere brieven u bereiken.

Veelgestelde vragen

Ik woon buiten de Europese Unie. Kan België mij iets maken?

De invordering in het buitenland is dan moeilijker, maar de veroordeling blijft bestaan. Bij een volgende controle of een terugkeer naar België kan ze u alsnog inhalen, bijvoorbeeld wanneer de politie vaststelt dat er nog een boete of straf openstaat.

Ik was niet zelf de bestuurder. Moet ik dan betalen?

Staat het voertuig op uw naam en werd de bestuurder niet ter plaatse geïdentificeerd, dan wordt vermoed dat u de overtreding hebt begaan (artikel 67bis Wegverkeerswet). Dat vermoeden kunt u met elk middel weerleggen. Antwoord daarom binnen de termijn die in de brief staat, en laat u bij twijfel eerst adviseren.

De wagen staat op naam van mijn werkgever. Wat nu?

Dan wordt de vennootschap aangeschreven en moet zij de bestuurder aanwijzen (artikel 67ter Wegverkeerswet), binnen de termijn die in de brief staat. Doet zij dat niet of niet correct, dan riskeert zij, of wie haar vertegenwoordigt, zelf een vervolging. Werk dus samen met uw werkgever aan een correct en tijdig antwoord.

Ik kreeg een bevel tot betalen. Wat nu?

De procureur des Konings vaardigt een bevel tot betalen uit wanneer u een onmiddellijke inning en daarna ook de voorgestelde minnelijke schikking onbetaald liet. Het bedrag wordt dan verhoogd met 35 %. U moet binnen dertig dagen na ontvangst van het bevel betalen, of binnen dezelfde termijn beroep instellen bij de politierechtbank (artikel 65/1 Wegverkeerswet). Doet u niets, dan kan het bedrag worden ingevorderd.

Novex Advocaten staat u bij

Wij staan cliënten die in het buitenland wonen bij voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst, en wij communiceren met u in het Nederlands, het Frans, het Engels of het Arabisch. In de meeste dossiers hoeft u niet naar België te komen: wij regelen het dossier op afstand en houden u op de hoogte. Lees ook wat een advocaat voor de politierechtbank kost.

Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.

Meer over onze aanpak: advocaat verkeersrecht in Brussel.