Dagvaarding voor de politierechtbank ontvangen: wat doet u nu?

Een dagvaarding voor de politierechtbank valt zelden op een goed moment. Toch is het document zelf in één opzicht goed nieuws: het bevat alle informatie die u nodig hebt om te weten waar u staat. De eerste vijf minuten die u eraan besteedt, bepalen hoeveel ruimte u nadien nog hebt.

Dagvaarding voor de politierechtbank: lees eerst deze vier gegevens

1. De datum en het uur van de zitting, en de zaal. Tussen de betekening van de dagvaarding en de zitting moet in de regel een termijn van ten minste tien dagen liggen (artikel 146 Wetboek van strafvordering). Is die niet gerespecteerd, dan moet uw advocaat dat op de eerste zitting opwerpen, vóór elk ander verweer.
2. De tenlastelegging. Welke feiten precies, met welke artikelen van de Wegverkeerswet? Een snelheidsovertreding, een alcoholintoxicatie en een vluchtmisdrijf leiden tot volstrekt verschillende risico’s.
3. De datum van de feiten. Die bepaalt of de strafvordering verjaard is (voor de Wegverkeerswet vandaag in de regel na drie jaar, artikel 68) en welke straf geldt: voor feiten vanaf 1 september 2026 het nieuwe Strafwetboek, voor oudere feiten de regeling van toen, tenzij de nieuwe gunstiger is (artikel 2 Strafwetboek). Ook de boete hangt ervan af: de werkelijke bedragen zijn sinds 1 februari 2026 gelijk gebleven (vandaag de bedragen uit de wet, vermenigvuldigd met de opdeciemen van 1,25), maar voor feiten van vóór 1 februari 2026 gold de mildere factor 8 in plaats van 10.
4. Het notitienummer van het parket. Daarmee vraagt uw advocaat inzage in het strafdossier.

Welke straf riskeert u sinds 1 september 2026?

Sinds 1 september 2026 zijn de straffen van de Wegverkeerswet omgezet naar strafniveaus. De meeste verkeersmisdrijven vallen onder niveau 1: de rechter kiest dan onder meer tussen een geldboete, een werkstraf van 20 tot 120 uur, een probatiestraf of een veroordeling bij schuldigverklaring, maar nooit een gevangenisstraf. Op niveau 2 is een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar mogelijk.

Enkele voorbeelden, met de werkelijke bedragen voor feiten vanaf 1 september 2026:

• snelheidsovertreding (artikel 29, § 3): niveau 1, geldboete van 100 tot 5.000 euro;
• alcoholintoxicatie vanaf 0,35 mg/l uitgeademde alveolaire lucht (artikel 34, § 2): niveau 1, geldboete van 2.000 tot 20.000 euro;
• vluchtmisdrijf met enkel stoffelijke schade (artikel 33, § 1): niveau 1, geldboete van 2.000 tot 20.000 euro;
• rijden zonder rijbewijs (artikel 30, § 1): niveau 2, geldboete van 2.000 tot 20.000 euro.

Daarnaast kan, en soms moet, de rechter een verval van het recht tot sturen en herstelexamens opleggen. Voor feiten van vóór 1 september 2026 gelden de oude straffen, die soms nog een gevangenisstraf toelieten, tenzij de nieuwe regeling gunstiger is. Lees meer over het nieuwe Strafwetboek in verkeerszaken.

Vraag het strafdossier op

U, of uw advocaat, hebt recht op inzage in het dossier en op een afschrift ervan vóór de zitting. Dat is geen formaliteit: pas in het dossier staan het proces-verbaal, de ijkings- en homologatieattesten van de meettoestellen, de foto’s, de verklaringen en de eventuele deskundigenverslagen. Zonder die stukken pleit u over een dossier dat u niet kent. In de praktijk vragen wij het dossier meteen op, omdat de wachttijd bij het parket of de griffie kan oplopen.

Moet u zelf verschijnen voor de politierechtbank?

U mag zich laten vertegenwoordigen door uw advocaat; in de meeste gevallen hoeft u dus niet persoonlijk te verschijnen. Twee nuances zijn belangrijk. De rechter kan uw persoonlijke verschijning bevelen wanneer hij u zelf wil horen. En wie een werkstraf wil vragen, hoeft daarvoor niet zelf te komen: de instemming met kennis van zaken kan in persoon of via uw advocaat worden gegeven (artikel 45 Strafwetboek).

Verschijnt niemand, dan kan de rechtbank u bij verstek veroordelen, vaak zwaarder en zonder dat uw persoonlijke situatie bekend is. Verzet is dan in de regel mogelijk binnen 15 dagen na de betekening van het vonnis, maar wie van de dagvaarding op de hoogte was, moet overmacht of een wettige reden van verschoning voor zijn afwezigheid kunnen inroepen (artikel 187 Wetboek van strafvordering). Meer hierover: verzet of hoger beroep tegen een vonnis van de politierechtbank.

Wat u meebrengt of bezorgt

• De dagvaarding en alle briefwisseling van het parket;
• uw rijbewijs en, indien van toepassing, het bewijs van afgifte op de griffie;
• een werkgeversattest of een verklaring waaruit blijkt waarvoor u uw rijbewijs nodig hebt;
• loonfiches en gegevens over uw gezinssituatie, wanneer de geldboete zwaar dreigt uit te vallen;
• bewijs dat u de benadeelde vergoed hebt, of dat uw verzekeraar tussenkomt;
• attesten van een gevolgde opleiding, begeleiding of behandeling;
• een recent uittreksel uit het strafregister wanneer dat in uw voordeel speelt.

Hoe verloopt de zitting?

De zaken worden per zaal afgeroepen, doorgaans in de volgorde van de rol. Het openbaar ministerie zet de feiten uiteen en vordert een straf. Daarna pleit uw advocaat: over de schuldvraag wanneer die betwist wordt, en in elk geval over de straf.

Is er een burgerlijke partij, een benadeelde die schadevergoeding vraagt, dan wordt ook dat luik behandeld, soms op een latere zitting. De rechtbank doet uitspraak op de zitting zelf of neemt de zaak in beraad; dan volgt het vonnis doorgaans binnen enkele weken. De zaak kan ook naar een latere zitting worden uitgesteld, bijvoorbeeld om het dossier te bestuderen of een verslag af te wachten; dat vraagt uw advocaat op de inleidende zitting.

Waarover gaat het debat werkelijk?

In verkeerszaken draait het zelden om een volledige betwisting van de feiten. Het echte debat gaat over de straf:

• een opschorting van de uitspraak of een uitstel, dat ook voor het verval van het recht tot sturen kan gelden;
• een werkstraf, een probatiestraf of een veroordeling bij schuldigverklaring in plaats van een geldboete;
• de duur van het rijverbod, de eventuele uitvoering ervan tijdens weekends en feestdagen (artikel 38, § 2bis Wegverkeerswet) en de beperking tot bepaalde categorieën van voertuigen (artikel 45 Wegverkeerswet);
• de hoogte van de geldboete, afgestemd op uw draagkracht (artikel 52, § 2 Strafwetboek);
• de herstelexamens, die sinds 1 januari 2026 kunnen worden aangevuld of vervangen door een specifieke opleiding.

Bij een misdrijf van niveau 1 met verval kan de rechter bij verzachtende omstandigheden zelfs enkel het verval uitspreken. Elk van die punten moet gevraagd én gestaafd worden. Zie ook: een rijverbod vermijden of beperken en de mildere straffen.

Veelgestelde vragen

Hoe snel moet ik reageren op een dagvaarding voor de politierechtbank?

Zo snel mogelijk: hoe vroeger uw advocaat het dossier opvraagt, hoe meer tijd er is voor uw verweer. Is de zittingsdatum te kort dag, dan kan uw advocaat een latere zittingsdatum vragen.

Kan ik in beroep gaan tegen het vonnis?

Ja. Tegen een vonnis van de politierechtbank kunt u hoger beroep instellen bij de correctionele rechtbank, binnen 30 dagen na de uitspraak van een vonnis op tegenspraak. U moet daarbij uw grieven precies omschrijven. Ook het openbaar ministerie kan beroep instellen.

Wat kost een advocaat voor de politierechtbank?

Dat hangt af van het dossier; wij bespreken het ereloon vooraf. Een rechtsbijstandsverzekering kan de kosten dekken; bij een beperkt inkomen kunt u juridische tweedelijnsbijstand aanvragen bij het Bureau voor Juridische Bijstand. Zie ook: de kosten van een advocaat voor de politierechtbank.

Novex Advocaten staat u bij voor de politierechtbank

Bezorg ons uw dagvaarding zodra u ze ontvangt. Wij vragen het dossier op, zeggen u eerlijk wat realistisch is, en verschijnen voor u voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst, in het Nederlands en het Frans. Uitleg en advies krijgt u ook in het Engels of het Arabisch.

Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.

Meer over onze aanpak: advocaat verkeersrecht in Brussel.