Het alcoholslot is in België een vast instrument geworden van de politierechtbanken, ook in Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst. Wie met een zware alcoholintoxicatie wordt betrapt, ontsnapt er nog zelden aan. Toch is de maatregel minder automatisch dan hij lijkt, en bepaalt de voorbereiding van de zitting mee hoe zwaar hij uitvalt.
Wat is een alcoholslot?
Een alcoholslot is een toestel in het voertuig dat de motor pas laat starten nadat u een ademtest hebt afgelegd die geen alcohol aangeeft. Juridisch is het alcoholslot een beperking van de geldigheid van uw rijbewijs: u mag enkel nog motorvoertuigen besturen die met zo’n toestel zijn uitgerust. Daarnaast moet u een omkaderingsprogramma volgen bij een erkende instelling (artikel 37/1, § 1, juncto artikel 61quinquies, § 3, Wegverkeerswet).
Wanneer is een alcoholslot mogelijk, en wanneer verplicht?
- Mogelijk bij elke veroordeling wegens alcoholintoxicatie (artikel 34, § 2), dronkenschap (artikel 35) of herhaling (artikel 36), voor een periode van één tot drie jaar of voor altijd. Dat betekent: in beginsel al vanaf 0,35 mg/l uitgeademde alveolaire lucht of 0,8 promille, en niet pas vanaf 1,2 promille zoals vaak wordt aangenomen.
- In beginsel verplicht wanneer de ademanalyse minstens 0,78 mg/l meet, of de bloedanalyse minstens 1,8 promille. De rechter die de maatregel dan niet oplegt, moet dat uitdrukkelijk motiveren.
- Eveneens in beginsel verplicht bij herhaling in de zin van artikel 36 na een veroordeling op grond van artikel 34, § 2, met een lagere drempel: de meting moet telkens, dus bij beide feiten, minstens 0,50 mg/l of 1,2 promille bedragen.
Die verplichting geldt niet wanneer de rechter een definitief verval van het recht tot sturen uitspreekt of toepassing maakt van artikel 42 (verval wegens ongeschiktheid tot sturen). Welke grenzen in het verkeer gelden, leest u in ons artikel over de alcohollimiet in België.
Wat kost een alcoholslot?
De installatie, de huur van het toestel, de periodieke controles en het omkaderingsprogramma zijn voor uw rekening. Reken als richtwaarde op ongeveer 3.600 tot 4.000 euro voor een alcoholslotprogramma, met daarin onder meer de installatie (ongeveer 1.000 tot 1.500 euro) en de maandelijkse huur (ongeveer 100 tot 150 euro). Duurt de maatregel langer, dan loopt de huur verder op.
Daar staat een belangrijke tegemoetkoming tegenover: de rechter kan de geldboete verminderen met de kosten van het alcoholslot en het omkaderingsprogramma, tot minimaal één euro (artikel 37/1, § 3). Dat gebeurt niet automatisch: het moet gevraagd worden, met een raming van de kosten. Ook uw financiële draagkracht telt mee bij het bepalen van de geldboete (artikel 52, § 2 Strafwetboek).
Alcoholslot of rijverbod?
Voor wie beroepsmatig van de wagen afhangt, is een alcoholslot vaak draaglijker dan een lang effectief rijverbod (verval van het recht tot sturen): u blijft rijden. Daar staan de kostprijs en de verplichte begeleiding tegenover.
Die afweging maakt u het best vóór de zitting, want ze bepaalt welke straf u zelf voorstelt aan de rechtbank. In veel dossiers is de sterkste houding niet “geen alcoholslot”, maar een duidelijk onderbouwd voorstel: een beperkte duur, gecombineerd met een boetevermindering en een uitgesloten voertuigcategorie. Hoe het rijverbod zelf werkt, leest u in ons artikel over het verval van het recht tot sturen.
Kan het alcoholslot beperkt worden tot bepaalde voertuigen?
Ja. De rechter kan, mits motivering, een of meer voertuigcategorieën aanduiden waarvoor de beperking niet geldt (artikel 37/1, § 2). De beperking moet wel altijd minstens slaan op de categorie waarmee de feiten werden gepleegd. Voor beroepschauffeurs is dat soms de oplossing die de job redt.
En als ik het slot niet laat installeren?
Dan mag u niet rijden. Wie toch een voertuig bestuurt zonder het opgelegde alcoholslot, pleegt een afzonderlijk misdrijf (artikel 37/1, § 4 Wegverkeerswet). Hetzelfde geldt voor wie als bestuurder de voorwaarden van het omkaderingsprogramma niet naleeft. Voor feiten vanaf 1 september 2026 is dat een misdrijf van niveau 2 van het nieuwe Strafwetboek, met een geldboete van 5.000 tot 20.000 euro (opdeciemen inbegrepen). Bovendien moet de rechter een nieuw verval van het recht tot sturen uitspreken, minstens even lang als de periode waarin uw rijbewijs beperkt was.
Niveau 2 laat onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar of een werkstraf toe. Voor feiten van vóór 1 september 2026 blijft de straf van dat moment gelden, tenzij de nieuwe regeling gunstiger is (artikel 2 Strafwetboek).
Wat riskeert u naast het alcoholslot?
Het alcoholslot komt bovenop de straf voor het alcoholmisdrijf zelf. Voor feiten vanaf 1 september 2026 geldt (opdeciemen inbegrepen):
- Alcoholintoxicatie vanaf 0,35 mg/l (artikel 34, § 2): niveau 1, met een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro. Een gevangenisstraf is op dit niveau niet mogelijk.
- Dronkenschap (artikel 35): niveau 1, met een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro en een verplicht verval van minstens één maand.
- Herhaling binnen drie jaar (artikel 36): niveau 2, met een geldboete van 4.000 tot 50.000 euro. Bij een nieuwe herhaling kan niveau 3 volgen, met een geldboete van 8.000 tot 100.000 euro.
Voor oudere feiten geldt nog de vroegere regeling: voor alcoholintoxicatie 1.600 tot 16.000 euro (feiten van vóór 1 februari 2026) of 2.000 tot 20.000 euro (feiten tussen 1 februari en 31 augustus 2026). Meer leest u in ons artikel over het nieuwe Strafwetboek in het verkeer en in rijden onder invloed: straffen en rijverbod.
Onze verdedigingslijnen
- Onder 1,8 promille, zonder herhaling: gemotiveerd aantonen waarom een klassiek rijverbod volstaat: een eenmalig incident, een blanco strafblad, de professionele context, een reeds gevolgde begeleiding.
- Vanaf 1,8 promille: de motivering aanreiken waarmee de rechter wettig kan afwijken. De wet vraagt een uitdrukkelijke motivering, geen onmogelijkheid.
- Is het slot onvermijdelijk: de duur beperken tot het wettelijk minimum, de boetevermindering bepleiten en de voertuigcategorieën laten afbakenen.
- Altijd: eerst nagaan of de meting zelf standhoudt (toestel, ijking, verloop van de ademanalyse). Een onregelmatige analyse kan haar bewijswaarde verliezen, en daarmee de grondslag voor een alcoholslot.
Waar het dossier dat toelaat, vragen wij ook een opschorting van de uitspraak, uitstel of een werkstraf. Lees meer over opschorting, uitstel en werkstraf voor de politierechtbank.
Veelgestelde vragen
Vanaf welk alcoholgehalte is een alcoholslot verplicht?
In beginsel vanaf 0,78 mg/l of 1,8 promille, en bij herhaling binnen drie jaar na een veroordeling wegens alcoholintoxicatie wanneer de meting telkens minstens 0,50 mg/l of 1,2 promille bedraagt. Vanaf 0,78 mg/l kan de rechter enkel met een uitdrukkelijke motivering afwijken.
Hoe lang moet ik met een alcoholslot rijden?
De rechter bepaalt de duur: minstens één jaar en hoogstens drie jaar, of voor altijd. Tijdens die periode mag u enkel voertuigen met een alcoholslot besturen, behalve in de uitgesloten categorieën.
Wie betaalt het alcoholslot?
U zelf: reken op ongeveer 3.600 tot 4.000 euro. Vraag de rechter wel uitdrukkelijk om de geldboete met die kosten te verminderen.
Bronnen
- Wegverkeerswet (gecoördineerde wetten van 16 maart 1968), geconsolideerde tekst op Justel, artikelen 34 tot 37/1, 42 en 61quinquies
- Strafwetboek, boek I (wet van 29 februari 2024), artikelen 2, 36 en 52
Novex Advocaten staat u bij
Dreigt een alcoholslot in uw dossier, neem dan contact op vóór de zitting: de argumenten die de rechter nodig heeft om af te wijken, moeten op dat ogenblik op tafel liggen. Bezorg ons de dagvaarding en, als u die hebt, de stukken over de ademanalyse.
Mr. Mohamed Asfour pleit voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst. Meer over onze aanpak leest u op de pagina advocaat alcohol achter het stuur.
Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.
Meer over onze aanpak: advocaat alcohol achter het stuur.
Geschreven door Mr. Mohamed Asfour, advocaat te Brussel (Novex Advocaten). Laatst bijgewerkt: 3 oktober 2026. Meer over het kantoor