Een rijverbod, in de wet het verval van het recht tot sturen, raakt vaak harder dan de geldboete: het bepaalt of u naar uw werk kunt, uw kinderen kunt brengen en uw job als chauffeur behoudt. Zoekt u een advocaat voor een rijverbod in Brussel of omgeving? Novex Advocaten, advocaat verkeersrecht in Brussel, pleit voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst om een verval te vermijden, te verkorten of te beperken tot het weekend. Hieronder leest u wanneer het verval facultatief of verplicht is, hoe lang het duurt en wat er sinds 1 september 2026 geldt.
Wanneer kan of moet de rechter een rijverbod uitspreken?
De Wegverkeerswet maakt een onderscheid tussen het facultatieve en het verplichte verval. De rechter kan het verval uitspreken bij onder meer alcoholintoxicatie, drugs in het verkeer, een ongeval met gewonden door uw toedoen, overtredingen van de tweede en derde graad, snelheidsovertredingen boven bepaalde grenzen, rijden zonder rijbewijs en vluchtmisdrijf met stoffelijke schade (artikel 38 § 1). Of hij dat doet en voor hoelang, hangt af van de ernst van de feiten, uw antecedenten en uw persoonlijke situatie.
De rechter moet het verval uitspreken bij dronkenschap, bij vluchtmisdrijf met gewonden of doden, bij een overtreding van de vierde graad, bij herhaling binnen drie jaar, bij beginnende bestuurders die een feit plegen dat tot verval kan leiden, bij rijden tijdens een onmiddellijke intrekking en, in de regel, bij een snelheidsovertreding van meer dan 40 km/u (30 km/u in de bebouwde kom, een zone 30, een schoolomgeving, een erf of een woonerf); spreekt de rechter dan geen verval uit, dan moet hij die beslissing motiveren (artikel 29 § 3). Ook doding in het verkeer (artikelen 107 en 107/1 Strafwetboek) samen met een zware overtreding, een snelheidsovertreding, alcohol, dronkenschap of drugs leidt tot een verplicht verval, net als een integriteitsaantasting in het verkeer (artikel 218 Strafwetboek) samen met herhaling van alcohol- of drugsfeiten (artikel 38 § 2).
| Situatie | Verval | Duur | Herstelexamens |
|---|---|---|---|
| Alcoholintoxicatie, drugs, rijden zonder rijbewijs, vluchtmisdrijf met stoffelijke schade, ongeval met gewonden (art. 38 § 1) | Facultatief | 8 dagen tot 5 jaar | Mogelijk, naar keuze van de rechter |
| Snelheid: meer dan 40 km/u, of meer dan 30 km/u in bebouwde kom, zone 30, schoolomgeving, erf of woonerf (art. 29 § 3) | In de regel verplicht | 8 dagen tot 5 jaar | Mogelijk |
| Dronkenschap (art. 35) | Verplicht | Minstens één maand | Mogelijk |
| Vluchtmisdrijf met gewonden of doden (art. 33 § 2) | Verplicht | 3 maanden tot 5 jaar of levenslang | Theoretisch en praktisch examen en psychologisch onderzoek, zowel bij gewonden als bij doden |
| Rijden tijdens een onmiddellijke intrekking (art. 30 § 3) | Verplicht | 3 maanden tot 5 jaar of levenslang | Mogelijk |
| Beginnende bestuurder, rijbewijs B minder dan twee jaar (art. 38 § 5) | Verplicht | 8 dagen tot 5 jaar | Minstens het theoretisch of praktisch examen |
| Herhaling binnen 3 jaar (art. 38 § 6) | Verplicht | Minstens 3 maanden; 6 maanden bij tweede, 9 maanden bij derde herhaling | De vier examens en onderzoeken |
| Doding in het verkeer samen met een zware overtreding, snelheid, alcohol, dronkenschap of drugs (art. 38 § 2) | Verplicht | Minstens 3 maanden; minstens één jaar bij herhaling van alcohol- of drugsfeiten | De vier examens en onderzoeken |
Het verval is een bijkomende straf: het komt boven op de hoofdstraf van het strafniveau van het misdrijf, in verkeerszaken meestal een geldboete. Bij een misdrijf van niveau 1, zoals alcoholintoxicatie, drugs in het verkeer of een snelheidsovertreding, kan de rechter bij verzachtende omstandigheden ook enkel het verval uitspreken. Het uitstel (artikel 65 Strafwetboek) kan ook op het verval slaan, zodat het uitgestelde deel van het rijverbod niet wordt uitgevoerd zolang u tijdens de proeftijd geen nieuw misdrijf pleegt; minstens acht dagen moeten wel effectief worden uitgevoerd (artikel 41 Wegverkeerswet).
Voor feiten vóór 1 september 2026 gelden in grote lijnen dezelfde regels over het verval, maar met de oude geldboeten en gevangenisstraffen van de Wegverkeerswet, verhoogd met opdeciemen (× 8 tot 31 januari 2026, × 10 vanaf 1 februari 2026). De rechter past de mildste strafwet toe (artikel 2 Strafwetboek). Lees ook wat het nieuwe Strafwetboek verandert voor verkeersovertredingen.
Rijverbod, onmiddellijke intrekking en tijdelijk rijverbod: het verschil
Het tijdelijk rijverbod is de maatregel die de politie ter plaatse oplegt na een positieve adem- of speekseltest; sinds 1 juli 2026 duurt het altijd 12 uur. De onmiddellijke intrekking is een beslissing van het parket voor 15 dagen, bij alcohol wettelijk mogelijk vanaf 0,35 mg/l uitgeademde alveolaire lucht, die de politierechtbank met ten hoogste drie maanden kan verlengen (artikelen 55 en 55bis). Het verval van het recht tot sturen is de straf die de rechter uitspreekt in het vonnis. Lees ook de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.
Hoe verloopt de procedure bij een rijverbod?
- Dagvaarding en zitting. De politierechter beslist in het vonnis over de duur van het verval, een eventuele beperking tot de weekends en feestdagen en de herstelexamens. Uw advocaat kan in de regel voor u verschijnen, tenzij de rechter uw persoonlijke verschijning beveelt. Lees ook moet u persoonlijk verschijnen voor de politierechtbank.
- Kennisgeving. Het verval gaat in op de vijfde dag na de kennisgeving door het parket; zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen tellen daarbij niet mee (artikel 40). U levert uw rijbewijs tijdig in op de griffie; doet u dat niet, dan wordt de duur van het verval verlengd en riskeert u een afzonderlijke vervolging voor een misdrijf van niveau 1 (artikel 49/1: 2.000 tot 20.000 euro).
- Examens. Werden herstelexamens opgelegd, dan krijgt u uw rijbewijs pas terug na het verstrijken van de termijn én het slagen voor het laatste examen. Sinds 1 januari 2026 kan de rechter ook een specifieke opleiding opleggen, die de examens kan aanvullen of vervangen (artikel 38 § 3). Lees ook herstelexamens rijbewijs.
- Rijden tijdens het verval. Dat is een afzonderlijk misdrijf van niveau 2 (artikel 48: 5.000 tot 20.000 euro). U krijgt een nieuw, verplicht verval van 3 maanden tot 5 jaar of definitief en riskeert, voor feiten vanaf 1 november 2026, in de regel ook de verbeurdverklaring van uw eigen voertuig. Lees ook rijden zonder rijbewijs of tijdens een rijverbod.
Hoe uw advocaat het rijverbod beperkt of vermijdt
Wij bekijken eerst of het verval facultatief of verplicht is en of de minimumduur kan worden vermeden. Bij een facultatief verval pleiten wij tegen het verval of voor de kortst mogelijke duur. Bij een verplicht verval vragen wij het wettelijke minimum, uitstel voor het verval waar de wet dat toelaat, en de beperking tot de weekends en feestdagen wanneer u uw rijbewijs nodig hebt voor uw werk.
Wij verzetten ons tegen niet-verplichte examens en vragen, waar de wet het toelaat, de specifieke opleiding in plaats van de examens. Voor beroepschauffeurs, zelfstandigen en werknemers zonder alternatief vervoer leggen wij stukken neer over de gevolgen van een verval voor uw werk en gezin. Lees ook het verval van het recht tot sturen, wat een advocaat tegen een rijverbod kan bereiken en uitstel en opschorting in het verkeersrecht.
In de praktijk: vonnis, verzet en hoger beroep
De politierechter beslist over het verval op de zitting zelf of enkele weken later in het vonnis. Werd u bij verstek veroordeeld tot een verval, dan kunt u binnen vijftien dagen na de betekening verzet aantekenen. Tegen een vonnis op tegenspraak kunt u binnen dertig dagen na de uitspraak hoger beroep instellen bij de correctionele rechtbank; het verval wordt intussen niet uitgevoerd. Lees ook verzet en hoger beroep tegen een vonnis van de politierechtbank en hoe de politierechtbank werkt.
Voor welke politierechtbanken?
Novex Advocaten pleit voor de politierechtbank van Brussel (Nederlandstalig en Franstalig), de politierechtbank van Halle, de politierechtbank van Vilvoorde, de politierechtbank van Leuven en de politierechtbank van Aalst.
Veelgestelde vragen over het rijverbod
Kan het rijverbod beperkt worden tot het weekend?
Soms. De rechter kan bevelen dat het verval enkel wordt uitgevoerd van vrijdag 20 uur tot zondag 20 uur en van 20 uur op de vooravond van een feestdag tot 20 uur op die feestdag (artikel 38 § 2bis Wegverkeerswet). Die mogelijkheid is uitgesloten wanneer de rechter herstelexamens of een opleiding oplegt en wanneer het rijbewijs wordt beperkt tot voertuigen met een alcoholslot (artikel 37/1). Wij vragen dit voor wie zijn rijbewijs nodig heeft voor het werk.
Bestaat er een rijverbod dat alleen buiten het werk geldt?
Nee. België kent geen verval dat beperkt is tot privégebruik of dat beroepsmatig rijden uitzondert. Wat wel bestaat, is het weekendverval, een verval dat beperkt is tot bepaalde categorieën voertuigen (artikel 45 Wegverkeerswet) en, bij alcohol, een rijbewijs dat enkel geldt voor een voertuig met een alcoholslot.
Wanneer gaat het rijverbod in?
Op de vijfde dag na de kennisgeving door het parket, die volgt nadat het vonnis definitief is geworden. U moet uw rijbewijs tijdig inleveren op de griffie; anders wordt het verval verlengd en riskeert u een afzonderlijke vervolging.
Kan ik uitstel krijgen voor het rijverbod?
Ja, het uitstel van artikel 65 Strafwetboek kan ook op het verval slaan, als de rechter geen straf boven niveau 3 oplegt. Het uitgestelde deel van het verval wordt dan niet uitgevoerd zolang u tijdens de proeftijd geen nieuw misdrijf pleegt; minstens acht dagen moeten wel effectief worden uitgevoerd (artikel 41 Wegverkeerswet).
Wat als ik toch rijd tijdens het verval?
Rijden tijdens een verval is een misdrijf van niveau 2 met een geldboete van 5.000 tot 20.000 euro. U krijgt bovendien een nieuw, verplicht verval van 3 maanden tot 5 jaar of definitief en riskeert, voor feiten vanaf 1 november 2026, in de regel de verbeurdverklaring van uw eigen voertuig.
Contact
Dagvaarding ontvangen of een verval uitgesproken? Bel 0484 99 22 72, mail asfour@novexadvocaten.be of gebruik het contactformulier. Lees vooraf ook wat een advocaat verkeersrecht kost.
Bronnen
- Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer (Wegverkeerswet), geconsolideerde tekst op Justel, artikelen 29, 30, 33, 35, 38, 40, 48, 49/1, 55 en 55bis (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek I van het Strafwetboek, artikelen 2, 36, 64 en 65 (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Wet van 3 maart 2026 tot wijziging van artikel 50 § 2 Wegverkeerswet (B.S. 31 augustus 2026, in werking op 1 november 2026), toelichting (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Hoven en Rechtbanken: de politierechtbanken
Laatst bijgewerkt op 4 oktober 2026
Lees ook
- Het verval van het recht tot sturen: wat het is en hoe u uw rijbewijs terugkrijgt
- Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs: hoe krijgt u het terug?
- Rijverbod vermijden of beperken: wat kan uw advocaat bereiken?
- Opschorting, uitstel, werkstraf of opleiding: de mildere straffen voor de politierechtbank
- Rijden zonder rijbewijs of tijdens een rijverbod: straffen en verdediging
- Het alcoholslot in België: wanneer verplicht, wat kost het en welke verdediging bestaat er?
Per overtreding: alcohol achter het stuur, snelheidsovertreding, drugs in het verkeer, vluchtmisdrijf, herstelexamens, rijden zonder verzekering, rijden zonder rijbewijs.
Terug naar het overzicht: advocaat verkeersrecht in Brussel.