Rijden zonder geldige BA-verzekering (burgerrechtelijke aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen) is een misdrijf uit de wet van 21 november 1989, de WAM-wet, dat voor de politierechtbank wordt vervolgd. De strafrechtelijke sanctie is maar één kant van het dossier: na een ongeval vordert het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds alles wat het aan de slachtoffers betaalde van u terug. Novex Advocaten, advocaat verkeersrecht in Brussel, verdedigt u op beide fronten.
Wanneer bent u strafbaar
Artikel 22 WAM-wet bestraft wie een motorrijtuig in het verkeer brengt of laat brengen terwijl hij weet dat de burgerrechtelijke aansprakelijkheid niet gedekt is. Die kennis is een bestanddeel van het misdrijf: wie te goeder trouw meende verzekerd te zijn, bijvoorbeeld omdat de verzekeraar de polis heeft opgezegd zonder geldige kennisgeving of omdat een premie via een tussenpersoon niet werd doorgestort, kan zich daarop beroepen. Typische situaties zijn een niet-verlengde polis, een opzegging wegens wanbetaling, een voertuig op naam van een derde zonder dekking voor u als bestuurder, en een voertuig dat wel ingeschreven maar niet verzekerd is.
Straffen sinds 1 september 2026
De WAM-wet is nog niet omgezet naar de strafniveaus van het nieuwe Strafwetboek. Via de overgangsregel van artikel 78 Strafwetboek wordt de oude gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden gelezen als een straf van niveau 1: de rechter kan dus geen gevangenisstraf meer opleggen, wel een geldboete, een werkstraf van 20 tot 120 uur, een probatiestraf van 6 tot 12 maanden, een verbeurdverklaring of een veroordeling bij schuldigverklaring.
| Sanctie | Inhoud |
|---|---|
| Hoofdstraf | Niveau 1: geldboete van 100 tot 1.000 euro, te vermenigvuldigen met de opdeciemen, of een werkstraf, probatiestraf of veroordeling bij schuldigverklaring |
| Verval van het recht tot sturen | Kan door de rechter worden uitgesproken |
| Voertuig | Kan door de politie worden ingehouden; de rechter kan de verbeurdverklaring uitspreken |
| Burgerlijk | Het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds vergoedt de slachtoffers van een ongeval en vordert het volledige bedrag terug van de onverzekerde eigenaar en bestuurder |
Voor feiten vóór 1 september 2026 geldt de oude tekst van artikel 22: een gevangenisstraf van acht dagen tot zes maanden en een geldboete van 100 tot 1.000 euro, verhoogd met opdeciemen (× 8 tot 31 januari 2026, × 10 vanaf 1 februari 2026). Omdat de nieuwe lezing milder is, past de rechter de mildste strafwet toe (artikel 2 Strafwetboek).
Hoe verloopt de procedure
- Vaststelling. De politie stelt het gebrek aan verzekering vast bij een controle of na een ongeval, meestal via de databank van de verzekeraars. Het voertuig kan ter plaatse worden ingehouden tot er een geldig verzekeringsbewijs is.
- Minnelijke schikking of dagvaarding. Het parket kan een minnelijke schikking voorstellen; bij een ongeval, herhaling of samenloop met andere feiten volgt een dagvaarding voor de politierechtbank.
- Burgerlijke vordering. Na een ongeval stelt het Waarborgfonds zich burgerlijke partij of dagvaardt het u afzonderlijk voor de terugbetaling van wat het aan de slachtoffers betaalde. Die vordering kan hoog oplopen bij lichamelijke schade.
- Vonnis en beroep. Uw advocaat pleit voor u; tegen het vonnis staat beroep open binnen dertig dagen.
Onze aanpak
Wij onderzoeken eerst de dekking: was de polis werkelijk beëindigd, werd de opzegging correct betekend, gold er een dekking via een andere polis of via de verzekeraar van de eigenaar, en wist u dat u niet gedekt was? Elk van die vragen kan tot vrijspraak leiden. Is het misdrijf bewezen, dan pleiten wij voor een geldboete aangepast aan uw draagkracht (artikel 52 § 2 Strafwetboek), voor opschorting van de uitspraak of uitstel, en tegen een verval dat u uw werk kost. Tegenover het Waarborgfonds onderhandelen wij over het bedrag en een afbetalingsplan, en betwisten wij de omvang van de schade waar dat verantwoord is. Lees ook uitstel en opschorting in het verkeersrecht en schadevergoeding na een verkeersongeval.
In de praktijk
Regel vóór de zitting een nieuwe verzekering en breng het bewijs mee: de rechter houdt daar rekening mee bij de strafmaat en bij de beslissing over het voertuig. Bewaar alle brieven van de verzekeraar en de makelaar; de datum van de opzegging en van de kennisgeving bepalen of u het feit kende. Lees ook hoe de politierechtbank werkt.
Voor welke politierechtbanken
Novex Advocaten pleit voor de politierechtbank van Brussel (Nederlandstalig en Franstalig), de politierechtbank van Halle, de politierechtbank van Vilvoorde, de politierechtbank van Leuven en de politierechtbank van Aalst.
Veelgestelde vragen over rijden zonder verzekering
Ik wist niet dat mijn verzekering was opgezegd. Ben ik strafbaar?
Artikel 22 WAM-wet vereist dat u wist dat u niet gedekt was. Een opzegging die u niet correct werd betekend, of een premie die u aan uw makelaar betaalde maar die niet werd doorgestort, is een ernstig verweer. Bewaar alle stukken.
Wat gebeurt er met mijn wagen?
De politie kan het voertuig inhouden tot u een geldig verzekeringsbewijs voorlegt. De rechter kan de verbeurdverklaring uitspreken, maar doet dat zelden wanneer intussen een verzekering werd afgesloten.
Wie betaalt de slachtoffers als ik onverzekerd een ongeval veroorzaak?
Het Belgisch Gemeenschappelijk Waarborgfonds vergoedt de slachtoffers en vordert daarna het volledige bedrag van u terug, ook bij een afbetalingsplan. Bij lichamelijke schade gaat het snel om tienduizenden euro’s.
Riskeer ik een gevangenisstraf?
Voor feiten vanaf 1 september 2026 niet meer: de straf wordt gelezen als niveau 1, zonder gevangenisstraf. Voor oudere feiten past de rechter de mildste wet toe.
Kan ik een rijverbod krijgen?
Ja, de rechter kan een verval van het recht tot sturen uitspreken. Bij een eerste feit zonder ongeval pleiten wij daartegen, of voor een verval beperkt tot het weekend en de feestdagen.
Contact
Proces-verbaal, dagvaarding of brief van het Waarborgfonds ontvangen? Bel 0484 99 22 72, mail asfour@novexadvocaten.be of gebruik het contactformulier. Lees vooraf ook wat een advocaat verkeersrecht kost.
Bronnen
- Wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen (WAM-wet), artikelen 19bis-11 en 22 (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek I van het Strafwetboek, artikelen 2, 52, 64, 65 en 78 (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Hoven en Rechtbanken: de politierechtbanken
Laatst bijgewerkt op 24 september 2026
Lees ook
- Rijden zonder verzekering: straffen, verhaal van het Waarborgfonds en verdediging
- Slachtoffer van een verkeersongeval: uw recht op schadevergoeding
- Rijden zonder rijbewijs of tijdens een rijverbod: straffen en verdediging
- Dagvaarding voor de politierechtbank ontvangen: wat doet u nu?
- Wat kost een advocaat voor de politierechtbank, en wie betaalt wat?
- De politierechtbank: bevoegdheid, verloop en wie er wat doet
Per overtreding: alcohol achter het stuur, snelheidsovertreding, drugs in het verkeer, vluchtmisdrijf, rijverbod, herstelexamens, rijden zonder rijbewijs.
Terug naar het overzicht: advocaat verkeersrecht in Brussel.