Een positieve speekseltest bij een politiecontrole betekent niet dat u al veroordeeld bent. Tussen de test en het vonnis liggen een laboratoriumanalyse, vaak een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs en een dagvaarding voor de politierechtbank, en op elk van die momenten valt iets te verdedigen. Novex Advocaten, advocaat verkeersrecht in Brussel, staat u als advocaat voor drugs in het verkeer bij voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst.
Drugs in het verkeer: welke stoffen en welke drempels?
Artikel 37bis van de Wegverkeerswet bestraft het besturen van een voertuig na het gebruik van cannabis (THC), amfetamine, MDMA, morfine of heroïne en cocaïne. Een wet van 25 mei 2026 voegt ook ketamine toe, maar die wijziging treedt pas in werking op een datum die de Koning bepaalt; de speekseltest kan die stof bovendien nog niet opsporen. Voor elke stof geldt een wettelijke drempelwaarde in het speeksel en in het bloed. Onder die drempel is er geen misdrijf van artikel 37bis; bereikt de analyse de drempel, dan hoeft niet te worden bewezen dat u werkelijk onder invloed was.
Geneesmiddelen staan als zodanig niet in de lijst van artikel 37bis. Rijden onder invloed van geneesmiddelen of andere middelen die uw rijvaardigheid aantasten, kan wel worden vervolgd als rijden in staat van dronkenschap of in een soortgelijke staat (artikel 35 Wegverkeerswet). Dat is een misdrijf van niveau 1, met een geldboete van 2.000 tot 20.000 euro en een verplicht verval van het recht tot sturen van ten minste één maand. Lees ook ons artikel over uw rechten bij een positieve speekseltest.
Straffen voor drugs in het verkeer sinds 1 september 2026
Het nieuwe Strafwetboek drukt de straffen uit in strafniveaus. Niveau 1 sluit een gevangenisstraf uit: de rechter kiest tussen een geldboete, een werkstraf van 20 tot 120 uur, een probatiestraf van 6 tot 12 maanden, een verbeurdverklaring of een veroordeling bij schuldigverklaring.
Niveau 2 laat een gevangenisstraf van 6 maanden tot 3 jaar toe. In plaats daarvan kan de rechter ook een straf onder elektronisch toezicht van één maand tot één jaar, een werkstraf van meer dan 120 tot 300 uur, een probatiestraf van meer dan 12 tot 24 maanden of een veroordeling bij schuldigverklaring opleggen, en bij verzachtende omstandigheden een straf van niveau 1. De geldboeten in de tabel zijn de werkelijke bedragen, opdeciemen inbegrepen.
| Feit | Strafniveau | Geldboete (werkelijk bedrag) | Verval van het recht tot sturen |
|---|---|---|---|
| Rijden na drugsgebruik, eerste feit (art. 37bis § 1) | Niveau 1 | 2.000 tot 20.000 euro | Facultatief; de rechter kan herstelexamens opleggen |
| Weigering van de speekseltest of van de staalname voor analyse, zonder wettige reden | Niveau 1 | 2.000 tot 20.000 euro | Facultatief |
| Herhaling binnen 3 jaar na een veroordeling voor drugs, dronkenschap of alcoholintoxicatie (art. 36) | Niveau 2 | 4.000 tot 50.000 euro | Verplicht, minstens 3 maanden, met theoretisch en praktisch examen, medisch en psychologisch onderzoek |
| Nieuwe herhaling | Kan niveau 3 | 8.000 tot 100.000 euro | Verplicht |
Voor feiten vóór 1 september 2026 geldt de oude tekst van de Wegverkeerswet. Een eerste feit werd niet met een gevangenisstraf bestraft, wel met een geldboete van 200 tot 2.000 euro, verhoogd met opdeciemen: × 8 voor feiten tot 31 januari 2026 (1.600 tot 16.000 euro) en × 10 voor feiten vanaf 1 februari 2026 (2.000 tot 20.000 euro). Een gevangenisstraf van één maand tot twee jaar was alleen mogelijk bij herhaling binnen drie jaar. Bij een wijziging van de strafwet past de rechter de mildste regeling toe (artikel 2 Strafwetboek); lees ook wat het nieuwe Strafwetboek verandert voor verkeersovertredingen.
Hoe verloopt de procedure na een positieve speekseltest?
- Speekseltest. De politie neemt eerst een speekseltest af, meestal na uiterlijke tekenen van gebruik of bij een systematische controle. Een positieve test leidt tot een tijdelijk rijverbod van 12 uur.
- Staalname en analyse. Na een positieve test wordt een speeksel- of bloedstaal genomen dat een erkend laboratorium analyseert. Pas een analyse die de wettelijke drempelwaarde bereikt, levert het bewijs van het misdrijf; het proces-verbaal gaat daarna naar het parket.
- Onmiddellijke intrekking. Het parket kan, vaak al kort na de controle, uw rijbewijs onmiddellijk laten intrekken voor 15 dagen (artikel 55 Wegverkeerswet). De politierechtbank kan die termijn met ten hoogste drie maanden verlengen (artikel 55bis). Lees ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.
- Dagvaarding. Het parket kan in sommige gevallen een minnelijke schikking voorstellen, maar bij drugs in het verkeer volgt meestal een dagvaarding voor de politierechtbank. De dagvaarding vermeldt de plaats, de datum en het uur van de zitting en de tenlastelegging. Lees ook over de minnelijke schikking in verkeerszaken en wat u doet na een dagvaarding voor de politierechtbank.
Onze aanpak: de bewijsketen en de strafmaat
Wij controleren eerst de bewijsketen. Was er een wettige aanleiding voor de speekseltest, werd het staal volgens de voorschriften afgenomen en bewaard, is het laboratorium erkend, werd de drempelwaarde werkelijk bereikt en kreeg u de mogelijkheid tot een tegenanalyse, een tweede speekselanalyse op eigen kosten (artikel 62ter Wegverkeerswet)? Niet elke onregelmatigheid leidt tot de uitsluiting van het bewijs, maar een ontbrekende of gebrekkige schakel kan de vervolging ondermijnen.
Op de strafmaat vragen wij de laagst mogelijke sanctie van niveau 1: een veroordeling bij schuldigverklaring, een geldboete die rekening houdt met uw draagkracht, een werkstraf, opschorting van de uitspraak of uitstel, ook van het verval. Wij pleiten voor een verval dat niet langer duurt dan nodig en zonder examens die de wet niet oplegt. Sinds 1 januari 2026 kan de rechter het herstel van het recht tot sturen ook afhankelijk maken van een specifieke opleiding, naast of in plaats van examens (artikel 38, § 3, 5° Wegverkeerswet). Bij herhaling vragen wij de rechter verzachtende omstandigheden te aanvaarden, zodat hij een straf van niveau 1 kan opleggen.
Bij een positieve test voor cannabis met een waarde net boven de drempel pleiten wij op de feiten, de gemeten waarde en de omstandigheden van het gebruik. Lees ook uitstel en opschorting in het verkeersrecht en uw rechten bij een politiecontrole.
In de praktijk: termijnen, zitting en hoger beroep
De laboratoriumanalyse laat vaak enkele weken op zich wachten. In die periode kunt u het parket vragen om uw rijbewijs terug te krijgen; vraagt het parket de politierechtbank om de intrekking te verlengen, dan kunt u zich daar verweren. Op de zitting kan uw advocaat u in de regel vertegenwoordigen, tenzij de rechter uw persoonlijke verschijning beveelt: lees moet u persoonlijk verschijnen voor de politierechtbank?
De uitspraak volgt meestal enkele weken na de zitting. Tegen het vonnis staat hoger beroep open binnen dertig dagen na de uitspraak, bij de correctionele rechtbank; tegen een verstekvonnis kunt u verzet aantekenen. Lees ook hoe de politierechtbank werkt en verzet of hoger beroep tegen een vonnis van de politierechtbank.
Voor welke politierechtbanken pleiten wij?
Novex Advocaten pleit voor de politierechtbank van Brussel (Nederlandstalig en Franstalig), de politierechtbank van Halle, de politierechtbank van Vilvoorde, de politierechtbank van Leuven en de politierechtbank van Aalst.
Veelgestelde vragen over drugs in het verkeer
Is een positieve speekseltest voldoende voor een veroordeling?
Nee. De speekseltest is een screening; het bewijs volgt uit de laboratoriumanalyse van een speeksel- of bloedstaal, die de drempelwaarde per stof moet bereiken. Zonder geldige analyse ontbreekt het wettelijke bewijs.
Hoe lang na gebruik blijft cannabis meetbaar?
THC kan bij regelmatig gebruik dagen na het laatste gebruik boven de drempelwaarde in het bloed blijven. De wet bestraft het rijden met een waarde die de drempel bereikt, ongeacht wanneer u gebruikte en ook als u zich niet onder invloed voelde. Dat maakt de omstandigheden van het gebruik en de gemeten waarde tot de kern van de verdediging.
Krijg ik automatisch een rijverbod?
Een positieve speekseltest leidt meteen tot een tijdelijk rijverbod van 12 uur. Het verval van het recht tot sturen is bij een eerste feit facultatief; de rechter legt het in de praktijk vaak op, maar de duur en de examens zijn pleitbaar. Bij herhaling binnen drie jaar is het verval verplicht, met de vier examens.
Mag ik de speekseltest weigeren?
Weigeren zonder wettige reden is een afzonderlijk misdrijf, met dezelfde straf als het rijden na drugsgebruik. Een medische reden moet u kunnen aantonen; kan de speekseltest daardoor niet worden afgenomen, dan kan een bloedproef worden gevraagd.
Wat met geneesmiddelen op voorschrift?
Geneesmiddelen staan als zodanig niet in de lijst van artikel 37bis, maar rijden onder invloed van geneesmiddelen die uw rijvaardigheid aantasten, kan worden vervolgd als een soortgelijke staat als dronkenschap. Een voorschrift is geen vrijgeleide, maar wel een belangrijk element in uw verdediging, zeker als het geneesmiddel zelf een van de opgesomde stoffen bevat, zoals morfine of amfetamine.
Contact
Positieve speekseltest, rijbewijs ingetrokken of gedagvaard? Bel 0484 99 22 72, mail asfour@novexadvocaten.be of gebruik het contactformulier. Lees vooraf ook wat een advocaat verkeersrecht kost.
Bronnen
- Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer (Wegverkeerswet), geconsolideerde tekst op Justel, artikelen 35, 36, 37bis, 38, 55, 55bis en 61bis en volgende (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek I van het Strafwetboek, artikelen 2, 36, 45, 51, 52, 64 en 65 (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Hoven en Rechtbanken: de politierechtbanken
Laatst bijgewerkt op 4 oktober 2026
Lees ook
- Speekseltest positief: uw rechten bij een drugscontrole in het verkeer
- Rijden onder invloed van alcohol: straffen, rijverbod en verdediging
- Uw rechten bij een politiecontrole in het verkeer
- Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs: hoe krijgt u het terug?
- Herstelexamens na een rijverbod: procedure, kosten en voorbereiding
- Het verval van het recht tot sturen: wat het is en hoe u uw rijbewijs terugkrijgt
Per overtreding: alcohol achter het stuur, snelheidsovertreding, vluchtmisdrijf, rijverbod, herstelexamens, rijden zonder verzekering, rijden zonder rijbewijs.
Terug naar het overzicht: advocaat verkeersrecht in Brussel.