Een positieve speekseltest bij een politiecontrole betekent niet dat u al veroordeeld bent. Tussen de test en het vonnis liggen een bloedanalyse, een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs en een dagvaarding voor de politierechtbank, en op elk van die momenten valt iets te verdedigen. Novex Advocaten, advocaat verkeersrecht in Brussel, staat u bij voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst.
Welke stoffen en welke drempels
Artikel 37bis Wegverkeerswet bestraft het besturen van een voertuig na gebruik van cannabis (THC), amfetamine, MDMA, morfine of heroïne en cocaïne. Sinds 13 mei 2026 staat ook ketamine in de wet, al kan de speekseltest die stof nog niet opsporen. Voor elke stof geldt een wettelijke drempelwaarde in het speeksel en in het bloed; onder die drempel is er geen misdrijf. Rijden na het gebruik van geneesmiddelen valt niet onder artikel 37bis maar kan wel als rijden in een toestand vergelijkbaar met dronkenschap worden vervolgd. Lees ook ons artikel over uw rechten bij een positieve speekseltest.
Straffen sinds 1 september 2026
Het nieuwe Strafwetboek drukt de straffen uit in strafniveaus. Niveau 1 sluit een gevangenisstraf uit: de rechter kiest tussen een geldboete, een werkstraf van 20 tot 120 uur, een probatiestraf van 6 tot 12 maanden, een verbeurdverklaring of een veroordeling bij schuldigverklaring. Niveau 2 laat een gevangenisstraf toe van 6 maanden tot 3 jaar, naast elektronisch toezicht, een werkstraf tot 300 uur of een probatiestraf tot 24 maanden. De geldboeten hieronder zijn de werkelijke bedragen, opdeciemen inbegrepen.
| Feit | Strafniveau | Geldboete (werkelijk bedrag) | Verval van het recht tot sturen |
|---|---|---|---|
| Rijden na drugsgebruik, eerste feit (art. 37bis § 1) | Niveau 1 | 2.000 tot 20.000 euro | Mogelijk; examens en onderzoeken mogelijk |
| Weigering van de speekseltest of bloedproef zonder wettige reden | Niveau 1 | 2.000 tot 20.000 euro | Mogelijk |
| Herhaling binnen 3 jaar (art. 36) | Niveau 2 | 4.000 tot 50.000 euro | Verplicht, minstens 3 maanden, met theoretisch en praktisch examen, medisch en psychologisch onderzoek |
| Nieuwe herhaling | Kan niveau 3 | 8.000 tot 100.000 euro | Verplicht |
Voor feiten vóór 1 september 2026 geldt de oude tekst van artikel 37bis: een geldboete van 200 tot 2.000 euro, verhoogd met opdeciemen (× 8 tot 31 januari 2026, × 10 vanaf 1 februari 2026), en een gevangenisstraf van één maand tot twee jaar alleen bij herhaling binnen drie jaar. De rechter past de mildste strafwet toe (artikel 2 Strafwetboek).
Hoe verloopt de procedure
- Speekseltest. De politie neemt eerst een speekseltest af, meestal na uiterlijke tekenen van gebruik of bij een systematische controle. Een positieve test leidt tot een tijdelijk rijverbod van 12 uur.
- Bloedanalyse. De politie laat een bloedproef afnemen die in een erkend laboratorium wordt geanalyseerd. Pas een positieve bloedanalyse boven de drempelwaarde vormt het bewijs van het misdrijf; het proces-verbaal gaat daarna naar het parket.
- Onmiddellijke intrekking. Het parket kan uw rijbewijs onmiddellijk laten intrekken voor 15 dagen (artikel 55 Wegverkeerswet); de politierechtbank kan die termijn met ten hoogste drie maanden verlengen. Lees ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.
- Dagvaarding. Drugs in het verkeer wordt vrijwel altijd vervolgd voor de politierechtbank; een minnelijke schikking is zeldzaam. U ontvangt een dagvaarding met de plaats, de datum en de tenlastelegging.
Onze aanpak
Wij controleren eerst de bewijsketen: was er een wettige aanleiding voor de speekseltest, werd de bloedproef binnen de voorgeschreven termijn afgenomen, is het laboratorium erkend, werd de drempelwaarde gehaald, en kreeg u de mogelijkheid tot een tegenanalyse? Elke schakel die ontbreekt, ondermijnt de vervolging. Op de strafmaat vragen wij de laagst mogelijke sanctie van niveau 1: een geldboete die rekening houdt met uw draagkracht, een werkstraf, opschorting van de uitspraak of uitstel (ook van het verval), en een verval dat niet langer duurt dan nodig, zonder niet-verplichte examens. Bij een positieve test voor cannabis met een klein residu pleiten wij op de feiten en op de omstandigheden van het gebruik. Lees ook uitstel en opschorting in het verkeersrecht en uw rechten bij een politiecontrole.
In de praktijk
De bloedanalyse laat vaak enkele weken op zich wachten; in die periode kunt u bij het parket of de politierechtbank vragen om de intrekking te beperken of om uw rijbewijs terug te krijgen. De zitting zelf verloopt via uw advocaat; de uitspraak volgt meestal enkele weken later. Tegen het vonnis staat beroep open binnen dertig dagen. Lees ook hoe de politierechtbank werkt.
Voor welke politierechtbanken
Novex Advocaten pleit voor de politierechtbank van Brussel (Nederlandstalig en Franstalig), de politierechtbank van Halle, de politierechtbank van Vilvoorde, de politierechtbank van Leuven en de politierechtbank van Aalst.
Veelgestelde vragen over drugs in het verkeer
Is een positieve speekseltest voldoende voor een veroordeling?
Nee. De speekseltest is een screening; het bewijs volgt uit de bloedanalyse, die de drempelwaarde per stof moet overschrijden. Zonder geldige bloedanalyse ontbreekt het wettelijke bewijs.
Hoe lang na gebruik blijft cannabis meetbaar?
THC kan bij regelmatig gebruik dagen na het laatste gebruik boven de drempelwaarde in het bloed blijven. De wet bestraft het rijden met een waarde boven de drempel, ongeacht wanneer u gebruikte. Dat maakt de omstandigheden van het gebruik en de gemeten waarde tot de kern van de verdediging.
Krijg ik automatisch een rijverbod?
Bij een eerste feit is het verval facultatief. De rechter legt het in de praktijk vaak op, maar de duur en de examens zijn pleitbaar. Bij herhaling binnen drie jaar is het verval verplicht, met de vier examens.
Mag ik de speekseltest weigeren?
Weigeren zonder wettige reden is een afzonderlijk misdrijf met dezelfde straf als het rijden na drugsgebruik. Een medische reden moet u kunnen aantonen; in dat geval wordt een bloedproef afgenomen.
Wat met geneesmiddelen op voorschrift?
Geneesmiddelen vallen niet onder artikel 37bis, maar rijden onder invloed van geneesmiddelen die uw rijvaardigheid aantasten kan als een toestand vergelijkbaar met dronkenschap worden vervolgd. Een voorschrift is geen vrijgeleide, maar wel een element in uw verdediging.
Contact
Positieve speekseltest, rijbewijs ingetrokken of gedagvaard? Bel 0484 99 22 72, mail asfour@novexadvocaten.be of gebruik het contactformulier. Lees vooraf ook wat een advocaat verkeersrecht kost.
Bronnen
- Wet van 16 maart 1968 betreffende de politie over het wegverkeer (Wegverkeerswet), geconsolideerde tekst op Justel, artikelen 36, 37bis, 38, 55, 60 en 61bis en volgende (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Wet van 29 februari 2024 tot invoering van boek I van het Strafwetboek, artikelen 2, 36, 45, 52, 64 en 65 (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Hoven en Rechtbanken: de politierechtbanken
Laatst bijgewerkt op 24 september 2026
Lees ook
- Speekseltest positief: uw rechten bij een drugscontrole in het verkeer
- Rijden onder invloed van alcohol: straffen, rijverbod en verdediging
- Uw rechten bij een politiecontrole in het verkeer
- Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs: hoe krijgt u het terug?
- Herstelexamens na een rijverbod: procedure, kosten en voorbereiding
- Het verval van het recht tot sturen: wat het is en hoe u uw rijbewijs terugkrijgt
Per overtreding: alcohol achter het stuur, snelheidsovertreding, vluchtmisdrijf, rijverbod, herstelexamens, rijden zonder verzekering, rijden zonder rijbewijs.
Terug naar het overzicht: advocaat verkeersrecht in Brussel.