Rijden onder invloed van drugs is in België een ernstig verkeers- en strafrechtelijk misdrijf. De gevolgen zijn zwaarder dan veel bestuurders beseffen: onmiddellijke intrekking van het rijbewijs, hoge geldboetes, een strafblad en zelfs gevangenisstraf zijn mogelijk. Mr. Mohamed Asfour, advocaat verkeersrecht en strafrecht in Brussel, legt u de risico’s en uw rechten helder uit.
Welke drugs zijn strafbaar achter het stuur?
De Belgische wet verbiedt het rijden onder invloed van een reeks illegale en bepaalde legale stoffen. De wet onderscheidt twee categorieën:
- Illegale drugs waarvoor een positieve speekseltest volstaat: cannabis (THC), cocaïne, amfetamine, methyleendioxymethamfetamine (MDMA/XTC) , morfine (waaronder de heroïne-metaboliet 6-acetylmorfine) en, sinds de wetswijziging van 2026, ketamine. De lijst is limitatief: stoffen die er niet in voorkomen, vallen niet onder artikel 37bis. Bij ketamine hoort wel een praktische kanttekening: de speekseltesten waarover de politie vandaag beschikt, sporen die stof nog niet op, zodat de vaststelling voorlopig via de speekselanalyse in het labo verloopt. Een positieve speekseltest is al voldoende voor een onmiddellijke rijbewijs-intrekking.
- Geneesmiddelen die de rijvaardigheid aantasten: bepaalde slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva of pijnstillers kunnen ook aanleiding geven tot vervolging als u niet in staat bent veilig te rijden.
De speekseltest en bloedanalyse
Bij een verkeerscontrole kan de politie een speekseltest afnemen. Is de speekseltest positief, dan wordt u verplicht mee naar het politiebureau voor een bloedanalyse. De bloedanalyse is bepalend voor de vervolging: een positieve bloedtest is het bewijs dat u vervolgd wordt.
Let op: u kunt de speekseltest weigeren, maar dit wordt beschouwd als equivalent aan een positief resultaat en leidt tot dezelfde gevolgen. Weigering van de bloedafname is eveneens strafbaar.
Onmiddellijke intrekking van het rijbewijs
Bij een positieve speekseltest kan de politie uw rijbewijs onmiddellijk intrekken voor maximaal 15 dagen. Daarna beslist de procureur of het rijverbod wordt verlengd of opgeheven. In ernstige gevallen (herhaling, ongeluk met gewonden) kan de onmiddellijke intrekking worden verlengd tot 3 maanden.
Straffen voor rijden onder invloed van drugs
Bij een veroordeling door de politierechtbank riskeert u:
- Geldboete: minimum €1.600 (na vermenigvuldiging met de opdeciemen ×8)
- Rijverbod: minimum 8 dagen, kan oplopen tot jaren bij herhaling of zware feiten
- Gevangenisstraf: een eerste feit wordt niet met een gevangenisstraf bestraft, want artikel 37bis, § 1 voorziet uitsluitend een geldboete. Bij herhaling binnen drie jaar bedraagt de gevangenisstraf één maand tot twee jaar (artikel 37bis, § 2), en bij een nieuwe herhaling binnen drie jaar na de tweede veroordeling kunnen die gevangenisstraf en die geldboete worden verdubbeld.
- Herstelexamens: medisch en/of psychologisch onderzoek, theorie- en praktijkexamen vóór u uw rijbewijs terugkrijgt
- Alcoholslot: in bepaalde gevallen opgelegd als alternatieve straf (niet standaard bij drugs)
Combinatie drugs en alcohol: verzwaring
Indien u tegelijk positief test op drugs en een alcoholgehalte boven de wettelijke limiet heeft, worden de straffen verzwaard. Dit wordt beschouwd als een verzwarende omstandigheid en leidt tot hogere boetes en langere rijverboden.
Herhaling: zware gevolgen
Bij een tweede overtreding binnen drie jaar worden de straffen verdubbeld. Bij een derde overtreding kan de politierechtbank het rijbewijs definitief intrekken. Dit is geen tijdelijk rijverbod maar een permanent verlies van het recht tot sturen.
Wat doet uw advocaat bij drugs in het verkeer?
Een gespecialiseerde advocaat verkeersrecht en strafrecht kan:
- De rechtmatigheid van de speekseltest en bloedafname controleren
- De bewaartketen van het bloedstaal nagaan (fouten zijn niet zeldzaam)
- De onmiddellijke intrekking van het rijbewijs betwisten voor de politierechtbank (art. 55bis Wegverkeerswet)
- Voor de politierechtbank pleiten voor een milde straf, uitstel of opschorting
- De herstelexamens optimaal voorbereiden
Lees ook: Rijden onder invloed: bloedanalyse en gevolgen | Rijverbod vermijden in België: wat zijn de opties?
Neem vandaag nog contact op met Novex Advocaten voor een dringende interventie of een vrijblijvend adviesgesprek.