Moet u persoonlijk verschijnen voor de politierechtbank?

Het korte antwoord: meestal niet. In verkeerszaken mag u zich laten vertegenwoordigen door uw advocaat, en in de meeste dossiers is dat ook de beste keuze — u verliest geen werkdag en de zaak wordt gepleit door wie het dossier kent. Er zijn wel twee situaties waarin uw aanwezigheid het verschil maakt.

Wat zegt de wet?

De beklaagde mag zich voor de politierechtbank laten vertegenwoordigen door een advocaat (artikel 185 Wetboek van strafvordering). U bent dus niet verplicht om zelf te komen. De rechter kan wel uw persoonlijke verschijning bevelen, wanneer hij u zelf wil horen. Dat gebeurt vooral in zwaardere dossiers of wanneer de rechter overweegt een straf op te leggen die uw medewerking vraagt.

Wanneer u beter zelf komt

1. De rechter beveelt uw persoonlijke verschijning. Dan is komen geen keuze. Blijft u weg, dan wordt dat in uw nadeel uitgelegd en kan de zaak worden uitgesteld — met alle gevolgen van dien.
2. Uw persoonlijke situatie is het argument. Bij zware feiten — recidive, een ongeval met gewonden, een dreigend lang rijverbod — helpt het wanneer de rechter u ziet, uw uitleg hoort en merkt dat u de zaak ernstig neemt. Een advocaat kan uw situatie schetsen; hij kan geen spijt tonen in uw plaats.

Wanneer vertegenwoordiging volstaat

Bij een eerste feit, bij een louter technische betwisting of wanneer het debat over de strafmaat op stukken gevoerd wordt — een werkgeversattest, loonfiches, een gevolgde opleiding — is uw aanwezigheid geen meerwaarde. Voor een werkstraf hoeft u evenmin zelf te komen: de rechter kan ze opleggen wanneer u er met kennis van zaken mee instemt, in persoon of via uw advocaat (artikel 45 Strafwetboek). Ook wanneer de zitting enkel dient om conclusietermijnen vast te leggen of om uitstel te vragen, volstaat uw advocaat.

Wat als u niet verschijnt en niemand u vertegenwoordigt?

Dan wordt u bij verstek veroordeeld. Dat gebeurt op basis van het dossier van het openbaar ministerie alleen: de rechter kent uw kant van het verhaal niet, en de strafmaat valt in de praktijk zwaarder uit. Verzet is mogelijk binnen vijftien dagen na de betekening van het vonnis, maar dat kost tijd, geld en een tweede zitting — en wie ook dan niet verschijnt, ziet het verzet als ongedaan beschouwd, waarna het eerste vonnis definitief wordt. Meer over verzet en hoger beroep.

Praktisch: hoe verloopt zo’n zitting?

De zaken worden per zaal afgeroepen, doorgaans in de volgorde van de rol. Komt u zelf, wees dan een half uur vooraf aanwezig, breng uw identiteitskaart en de dagvaarding mee, en houd de stukken bij de hand die uw situatie staven. U wordt gehoord na het openbaar ministerie; antwoord kort en feitelijk op de vragen van de rechter. Uw advocaat pleit daarna. De uitspraak volgt op de zitting zelf of enkele weken later. Meer over de voorbereiding van uw zitting.

En als u die dag echt niet kunt?

Laat het uw advocaat tijdig weten. Uitstel vragen kan, maar het moet gemotiveerd zijn en wordt niet automatisch toegestaan. Wat u in geen geval doet, is de zitting gewoon laten passeren: een verstekvonnis kost u meer tijd dan de zitting zelf.

Wat neemt u mee?

• uw identiteitskaart of paspoort;
• de dagvaarding;
• de stukken die uw situatie staven: een werkgeversattest, loonfiches, een medisch attest, het bewijs van een gevolgde opleiding of van een regularisatie, bijvoorbeeld een nieuwe verzekering;
• een lijst met uw vragen, zodat u na de zitting niets vergeet.

Uw rijbewijs hoeft u niet af te geven op de zitting. Spreekt de rechter een verval uit, dan gaat dat pas in nadat het vonnis definitief is en het openbaar ministerie u heeft verwittigd (artikel 40 Wegverkeerswet).

Uw houding ter zitting

De rechter ziet op één voormiddag tientallen zaken. Wie op tijd is, verzorgd gekleed, rustig blijft en kort antwoordt, laat een goede indruk na. Onderbreek de rechter of het openbaar ministerie niet, en laat de juridische discussie aan uw advocaat. Zeg eerlijk wat er gebeurde en wat u sindsdien veranderde. Rechters merken het verschil tussen een ingestudeerde verklaring en een oprechte uitleg.

Begrijpt u de taal van de rechtbank niet?

Dan hebt u recht op een tolk. In bepaalde gevallen kunt u ook vragen dat uw zaak in uw eigen taal wordt behandeld. Lees meer over de taalwijziging voor de politierechtbank.

Woont u in het buitenland?

Dan is vertegenwoordiging door uw advocaat meestal de beste oplossing. Lees meer over een dagvaarding in België wanneer u in het buitenland woont.

الأسئلة المتداولة

Ik ben ziek op de dag van de zitting. Wat nu?

Verwittig uw advocaat meteen en bezorg hem een medisch attest. Hij kan uitstel vragen of de zaak in uw afwezigheid behandelen, als uw aanwezigheid niet noodzakelijk is. De rechter beslist of hij het uitstel toestaat.

Mag iemand mij vergezellen?

Ja. De zittingen zijn in de regel openbaar. Een partner, familielid of werkgever mag in de zaal plaatsnemen. Wie iets over uw situatie kan bevestigen, doet dat meestal het best met een schriftelijk attest dat uw advocaat neerlegt.

Hoe lang duurt een zitting?

Uw eigen zaak neemt vaak maar enkele minuten in beslag, maar reken op een wachttijd: de zaken worden na elkaar afgeroepen, en de volgorde ligt niet altijd vooraf vast.

نوفيكس أدفوكاتن

Wij bespreken vooraf met u of uw aanwezigheid in uw dossier een meerwaarde is, en verschijnen voor u wanneer dat niet zo is — voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst.

اتصل بنا 0484 99 22 72 أو البريد asfour@novexadvocaten.be.

المزيد عن منهجنا: avocat en droit de la circulation à Bruxelles.