Een Franstalige bestuurder die in Halle, Vilvoorde of Leuven wordt geflitst, krijgt een dagvaarding in het Nederlands. Een Nederlandstalige die in Waals-Brabant of in Luik terechtstaat, krijgt die in het Frans. De taal van de procedure hangt immers af van de plaats van de rechtbank, niet van de taal van de beklaagde. De wet laat u wel toe te vragen dat uw zaak in uw eigen taal wordt behandeld. Hieronder leest u hoe dat werkt en wanneer het verstandig is.
De regel: de taal van de rechtbank
De wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken bepaalt dat de rechtspleging in strafzaken wordt gevoerd in de taal van het gebied waar de rechtbank zetelt. Voor de politierechtbanken van Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst is dat het Nederlands; in Wallonië het Frans. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaan een Nederlandstalige en een Franstalige politierechtbank.
Uw recht op een taalwijziging
Artikel 23 van die wet bepaalt dat de beklaagde die alleen de andere landstaal kent of zich er gemakkelijker in uitdrukt, kan vragen dat de rechtspleging in die taal wordt gevoerd. De rechtbank verwijst de zaak dan naar de dichtstbijzijnde rechtbank van dezelfde rang die de gevraagde taal gebruikt. Voor de politierechtbank van Halle is dat bijvoorbeeld de Franstalige politierechtbank van Brussel.
Enkele punten die in de praktijk tellen:
- U hoeft de taal van de rechtbank niet volledig onbekend te zijn. Het volstaat dat u zich gemakkelijker uitdrukt in de andere taal.
- Het verzoek is vormvrij. Het kan mondeling of schriftelijk, en hoeft niet in de taal van de rechtspleging te worden gesteld.
- Het moet in eerste aanleg gebeuren. Wie het verzoek pas in hoger beroep formuleert, komt te laat. Dien het in de regel in bij de eerste zitting.
- Het verzoek is persoonlijk. Het gaat om uw taalkennis, niet om die van uw advocaat.
Kan de rechter weigeren?
Ja. De rechtbank kan het verzoek afwijzen wanneer de omstandigheden van de zaak zich tegen een verwijzing verzetten. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er meerdere beklaagden zijn die niet allemaal dezelfde taal spreken, of wanneer de getuigen en de slachtoffers in de streek van de rechtbank wonen. De weigering moet steunen op concrete omstandigheden van de zaak en niet op algemene overwegingen. In de praktijk gaan niet alle rechtbanken er op dezelfde manier mee om, en daar speelt lokale ervaring een rol.
Wat als de taalwijziging wordt geweigerd?
Ook dan behoudt u uw rechten. U kunt zich in uw eigen taal uitdrukken, met de hulp van een tolk als u de taal van de rechtspleging niet begrijpt. U kunt ook een vertaling vragen van de stukken die voor uw verdediging essentieel zijn. Uw advocaat pleit in de taal van de rechtbank, maar legt u alles uit in uw taal.
بروكسل
In Brussel bestaan de twee taalrollen naast elkaar. Welke rechtbank uw zaak behandelt, hangt in de regel samen met de taal die in het vooronderzoek werd gebruikt. Ook daar kunt u, onder de voorwaarden van de taalwet, vragen dat uw zaak door de rechtbank van de andere taalrol wordt behandeld. Lees meer over de politierechtbanken van Brussel.
Een voorbeeld
Een Franstalige bestuurder uit Brussel wordt op de Ring ter hoogte van Halle geflitst en gedagvaard voor de politierechtbank van Halle. Op de eerste zitting vraagt hij, bijgestaan door zijn advocaat, dat de zaak in het Frans wordt behandeld, omdat hij zich in die taal gemakkelijker uitdrukt. De rechtbank stelt vast dat er geen andere beklaagden of getuigen zijn en verwijst de zaak naar de Franstalige politierechtbank van Brussel. Het parket brengt de zaak daar opnieuw in, en de bestuurder verdedigt zich enkele maanden later in zijn eigen taal.
Is een taalwijziging altijd een goed idee?
Niet noodzakelijk. Een taalwijziging brengt uitstel mee: de zaak moet opnieuw worden ingeleid voor een andere rechtbank. Dat heeft voor- en nadelen:
- Voordeel: u begrijpt alles wat er gezegd wordt, u kunt de rechter rechtstreeks aanspreken en u weet waarmee u instemt, bijvoorbeeld bij een werkstraf of een voorwaarde bij uitstel.
- Voordeel: de rechtspraak inzake strafmaat verschilt van rechtbank tot rechtbank. De verwijzing kan u bij een rechtbank brengen met een andere praktijk.
- Nadeel: de procedure duurt langer. Loopt er een onmiddellijke intrekking of wilt u snel duidelijkheid, dan telt dat.
- Let op de verjaring. Tijdens de verwijzing wordt de verjaring van de strafvordering geschorst, voor ten hoogste een jaar. Een taalwijziging is dus geen manier om een zaak te laten verjaren.
الأسئلة المتداولة
Moet ik zelf naar de zitting om de taalwijziging te vragen?
Het verzoek hangt samen met uw eigen taalkennis. Bespreek met uw advocaat hoe het in uw dossier het best wordt ingediend en of uw aanwezigheid nodig is. Lees ook over persoonlijk verschijnen voor de politierechtbank.
Kan ik een taalwijziging vragen voor een onmiddellijke inning of een minnelijke schikking?
Nee. De taalregeling voor de rechtbank speelt pas wanneer u gedagvaard wordt. Begrijpt u een brief van het parket niet goed, laat hem dan tijdig uitleggen voor de betalingstermijn verstrijkt.
Geldt dit ook voor Duitstaligen?
Ja. De wet voorziet dezelfde mogelijkheid voor wie alleen Duits kent of zich er gemakkelijker in uitdrukt.
En als ik geen van de landstalen spreek?
Dan is een taalwijziging niet mogelijk, maar hebt u recht op een tolk tijdens de zitting.
Novex Advocaten staat u bij
Wij pleiten in het Nederlands en in het Frans, voor de politierechtbanken van Brussel, Halle, Vilvoorde, Leuven en Aalst. Wij bespreken met u of een taalwijziging in uw dossier een meerwaarde is, en leggen u alles uit in de taal die u verkiest: Nederlands, Frans, Engels of Arabisch.
اتصل بنا 0484 99 22 72 أو البريد asfour@novexadvocaten.be.
المزيد عن منهجنا: avocat en droit de la circulation à Bruxelles.
Sources
- Loi du 16 mars 1968 relative à la police de la circulation routière, texte coordonné sur Justel (consulté le 24 septembre 2026)
- Loi du 29 février 2024 introduisant le livre Ier du Code pénal, Justel (consulté le 24 septembre 2026)
- Cours et tribunaux : les tribunaux de police (consulté le 24 septembre 2026)