Gsm achter het stuur in België: boete, rijverbod en verdediging

Even een bericht lezen aan het rode licht of snel een nummer intoetsen in de file: voor de wet is dat gsm-gebruik achter het stuur. De onmiddellijke inning werd op 1 juli 2026 opnieuw verhoogd, en wie gedagvaard wordt, riskeert bovendien een rijverbod. Hieronder leest u wat precies verboden is, wat een gsm achter het stuur u kan kosten en waar de verdediging ruimte heeft.

Gsm achter het stuur: wat is verboden?

Artikel 8.4 van de wegcode verbiedt de bestuurder om een mobiel elektronisch apparaat met een scherm te gebruiken, vast te houden of te manipuleren, behalve wanneer zijn voertuig reglementair stilstaat of geparkeerd is, of wanneer het toestel in een daartoe bestemde houder aan het voertuig is bevestigd. Dat gaat verder dan de klassieke gsm: ook een tablet of een laptop valt eronder. Het verbod geldt ook wanneer u aan een rood licht of in de file stilstaat, want u neemt dan nog altijd deel aan het verkeer. De wegcode van 1975 blijft van toepassing tot 1 juni 2027; dan wordt ze vervangen door nieuwe verkeersreglementen.

Wat wel mag:

• handenvrij bellen, via het systeem van de wagen, een carkit of een oortje;
• een gsm of gps gebruiken die in een daartoe bestemde houder is bevestigd, bijvoorbeeld voor de navigatie;
• het toestel gebruiken wanneer uw voertuig reglementair stilstaat of geparkeerd is op een plaats waar dat is toegelaten.

Het verbod geldt voor elke bestuurder, dus ook voor wie met de fiets rijdt. Ook met een houder of een handenvrije set moet u uw aandacht bij het verkeer houden en uw voertuig onder controle hebben.

Wat kost gsm-gebruik achter het stuur?

De onmiddellijke inning

Gsm-gebruik achter het stuur is aangewezen als overtreding van de derde graad. In de regel stelt de politie een onmiddellijke inning voor, ter plaatse of achteraf. Sinds 1 juli 2026 bedraagt die 191 euro (daarvoor 174 euro), te verhogen met een administratieve toeslag van 10,67 euro. Betaalt u, dan vervalt de strafvordering, tenzij het openbaar ministerie u binnen een maand laat weten dat het u toch vervolgt (artikel 65 Wegverkeerswet).

Voor de politierechtbank

Wordt u gedagvaard, omdat u niet betaalde, omdat er een ongeval was of omdat u al eerder werd betrapt, dan beslist de politierechter. Voor feiten vanaf 1 september 2026 wordt een overtreding van de derde graad bestraft met een straf van niveau 1 van het nieuwe Strafwetboek, zonder gevangenisstraf. De Wegverkeerswet vermeldt een geldboete van 240 tot 4.000 euro; met de opdeciemen (vermenigvuldiging met 1,25) is dat in werkelijkheid 300 tot 5.000 euro, nog te verhogen met de gerechtskosten.

Binnen niveau 1 kan de rechter in plaats van een geldboete in principe ook een werkstraf van 20 tot 120 uur, een probatiestraf of een veroordeling bij schuldigverklaring opleggen. Bij het bepalen van de geldboete houdt hij rekening met uw financiële draagkracht, en in een precaire situatie kan hij onder het minimum gaan (artikel 52, § 2 Strafwetboek). Meer daarover leest u in ons artikel over het nieuwe Strafwetboek in verkeerszaken.

Werd u al eerder veroordeeld, dan weegt dat door bij de straftoemeting en stijgt de kans op een rijverbod. Voor feiten van vóór 1 september 2026 blijft de oude regeling gelden, tenzij de nieuwe gunstiger is (artikel 2 Strafwetboek). Die oude regeling voorzag voor een overtreding van de derde graad in een geldboete van 240 tot 4.000 euro voor feiten vóór 1 februari 2026, en van 300 tot 5.000 euro voor feiten vanaf 1 februari tot en met 31 augustus 2026.

Riskeert u een rijverbod?

Ja. Bij een overtreding van de derde graad kan de rechter een verval van het recht tot sturen uitspreken van acht dagen tot vijf jaar (artikel 38 Wegverkeerswet). Dat is niet verplicht, maar het openbaar ministerie vordert het vaker bij herhaling of wanneer er een ongeval was. Lees ook hoe u een rijverbod kunt vermijden of beperken.

Bent u nog geen twee jaar houder van een rijbewijs B, dan geldt een strenger regime. De rechter moet het verval dan in principe uitspreken en het herstel afhankelijk maken van het slagen voor ten minste het theoretisch of het praktisch examen (artikel 38, § 5). Meer daarover op onze pagina over de herstelexamens.

Veroorzaakte het gsm-gebruik een ongeval met zwaargewonden of doden, dan wordt het een ander dossier. Het parket kan uw rijbewijs dan voor 15 dagen onmiddellijk laten intrekken, wanneer het ongeval een dode of een integriteitsaantasting van de tweede of derde graad heeft veroorzaakt en klaarblijkelijk te wijten is aan een ernstig gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid (artikel 55, § 1, 3° Wegverkeerswet), en de politierechtbank kan die intrekking met ten hoogste drie maanden verlengen (artikel 55bis). Meer daarover in ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Voor feiten vanaf 1 september 2026 wordt het ongeval zelf vervolgd als integriteitsaantasting in het verkeer (artikel 218 Strafwetboek) of als doding in het verkeer (artikel 107 Strafwetboek). Voor oudere feiten gelden nog de vroegere misdrijven onopzettelijke verwondingen en onopzettelijke doding (artikelen 418 tot 420 van het oude Strafwetboek).

Hoe wordt gsm-gebruik vastgesteld?

Meestal ziet een politieagent het gebruik met het blote oog, vanaf de kant van de weg of vanuit een voertuig. Soms steunt de vaststelling ook op camerabeelden. Het proces-verbaal heeft bijzondere bewijskracht zolang het tegendeel niet bewezen is (artikel 62 Wegverkeerswet). Het is dus aan u om aan te tonen dat de vaststelling niet klopt, en dat lukt alleen met concrete elementen.

Die bijzondere bewijskracht geldt maar als u tijdig een afschrift van het proces-verbaal werd toegezonden: sinds 1 juli 2026 binnen dertig dagen na de feiten (of na het ogenblik waarop uw identiteit of adres kon worden vastgesteld), daarvoor binnen veertien dagen na de vaststelling (artikel 62). Kijk dus altijd na wanneer de feiten werden vastgesteld en wanneer het afschrift werd verstuurd.

Waar heeft de verdediging ruimte?

• Wat zag de agent precies? “Met de gsm in de hand” is iets anders dan “het toestel zat in de houder” of “de bestuurder hield een ander voorwerp vast”. Een vage vaststelling, zonder afstand, zichthoek of beschrijving van het toestel, laat ruimte voor twijfel.
• Reed u, of stond u reglementair stil? Wie correct geparkeerd stond, overtrad het verbod niet. Uw verklaring, camerabeelden of een getuige kunnen het verschil maken.
• Wie reed er? Werd de bestuurder niet ter plaatse geïdentificeerd, dan vermoedt de wet dat de houder van de nummerplaat reed (artikel 67bis Wegverkeerswet). Dat vermoeden kan met alle middelen worden weerlegd. Voor voertuigen op naam van een rechtspersoon geldt een eigen verplichting om de bestuurder aan te wijzen (artikel 67ter).
• De strafmaat. Bij een blanco strafblad zijn opschorting van de uitspraak of uitstel, een geldboete dicht bij het minimum en het vermijden van een rijverbod realistische doelen. Uitstel is ook mogelijk voor het verval zelf (artikel 65 Strafwetboek), al moeten minstens acht dagen effectief worden uitgevoerd (artikel 41 Wegverkeerswet). Een werkstraf kan alleen met uw instemming, die u ook via uw advocaat kunt geven (artikel 45 Strafwetboek).
• Beroepshalve rijden. Wie beroepshalve rijdt, kan vragen dat een verval enkel tijdens weekends en feestdagen wordt uitgevoerd, of dat het wordt beperkt tot bepaalde voertuigcategorieën (artikelen 38, § 2bis en 45 Wegverkeerswet), behalve wanneer de rechter herstelexamens oplegt. Een rijverbod dat beroepsritten uitzondert, bestaat in België niet.

Gevolgen buiten de rechtszaal

Een veroordeling komt op uw strafregister; een opschorting van de uitspraak in beginsel niet op het uittreksel dat een werkgever kan vragen. Wie beroepshalve rijdt, als koerier, vertegenwoordiger of chauffeur, kan met een rijverbod ook zijn inkomen verliezen. Daarom loont het om de strafmaat voor te bereiden met stukken: een werkgeversattest, een verplaatsingsschema of het bewijs dat u uw gsm-gebruik hebt aangepast, bijvoorbeeld met een houder of een carkit. Hoe u een veroordeling later kunt laten uitwissen, leest u in ons artikel over uitwissing en eerherstel.

Veelgestelde vragen

Hoeveel bedraagt de boete voor gsm achter het stuur?

Sinds 1 juli 2026 bedraagt de onmiddellijke inning 191 euro, plus de administratieve toeslag van 10,67 euro. Wordt u gedagvaard voor feiten vanaf 1 september 2026, dan riskeert u voor de politierechtbank een geldboete van 300 tot 5.000 euro en een rijverbod.

Mag ik mijn gsm als gps gebruiken?

Ja, op voorwaarde dat het toestel in een houder is bevestigd en u het niet in de hand neemt. Stel de route bij voorkeur in vóór vertrek, zodat u tijdens het rijden niets hoeft te bedienen.

Geldt het verbod ook aan een rood licht of in de file?

Ja. Wie aan een verkeerslicht of in de file stilstaat, neemt nog deel aan het verkeer. Alleen wanneer uw voertuig reglementair stilstaat of geparkeerd is, mag u het toestel gebruiken.

Wat als ik de onmiddellijke inning niet betaal?

Dan volgt meestal een voorstel tot minnelijke schikking van het parket (artikel 216bis Wetboek van strafvordering), of een dagvaarding. Betaalt u ook de minnelijke schikking niet, dan kan de procureur des Konings een bevel tot betalen uitvaardigen, verhoogd met 35 %. Daartegen kunt u binnen dertig dagen beroep instellen bij de politierechtbank (artikel 65/1 Wegverkeerswet).

Moet ik zelf naar de zitting?

Meestal niet: u mag zich laten vertegenwoordigen door uw advocaat, tenzij de rechtbank uw persoonlijke verschijning beveelt. Lees meer over persoonlijk verschijnen voor de politierechtbank.

Novex Advocaten staat u bij

Kreeg u een dagvaarding of een voorstel tot minnelijke schikking voor gsm-gebruik achter het stuur? Bezorg ons het document en, zo mogelijk, het proces-verbaal. Wij zeggen u eerlijk of betwisten zin heeft en wat voor de politierechtbank van Brussel of een andere politierechtbank haalbaar is.

Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.

Meer over onze aanpak: advocaat rijverbod en verval van het recht tot sturen.