Voor onbetwiste facturen tussen ondernemingen bestaat een sneltraject dat de rechtbank volledig omzeilt: de IOS-procedure, voluit de invordering van onbetwiste geldschulden (artikelen 1394/20 tot 1394/27 van het Gerechtelijk Wetboek). Ze bestaat sinds 2016 en levert, als de schuldenaar niet reageert, een uitvoerbare titel op zonder dat u ooit een rechtszaal ziet.
De IOS-procedure is goedkoper en sneller dan een dagvaarding, maar alleen als ze correct en in het juiste dossier wordt toegepast. Dit artikel legt uit voor welke schulden ze dient, hoe ze verloopt, wat ze kost en wanneer een gewone procedure de betere keuze is.
Voor welke schulden is de IOS-procedure bedoeld?
De IOS-procedure is bedoeld voor schulden die:
- een geldsom tot voorwerp hebben;
- onbetwist zijn en opeisbaar op het ogenblik dat de aanmaning wordt betekend;
- bestaan tussen ondernemingen die in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) zijn ingeschreven.
De procedure staat niet open tegen consumenten en niet tegen overheden. Ze kan evenmin worden gebruikt bij een faillissement, een gerechtelijke reorganisatie, een collectieve schuldenregeling of een andere vorm van wettelijke samenloop (artikel 1394/20 Gerechtelijk Wetboek). Ook een schuldenaar die niet in de KBO is ingeschreven, zoals een buitenlandse onderneming zonder Belgische inschrijving, valt erbuiten.
Naast de hoofdsom vermeldt de aanmaning ook de interesten en het schadebeding. Interesten en schadebeding samen zijn in deze procedure wel begrensd tot 10 % van de hoofdsom (artikel 1394/20 Gerechtelijk Wetboek). Voorzien uw algemene voorwaarden een hoger forfait, dan kunt u het meerdere langs deze weg niet recupereren; dat moet u vooraf afwegen.
Hoe verloopt de IOS-procedure?
- Uw advocaat stelt het dossier samen en controleert of aan de voorwaarden is voldaan. Het is de advocaat van de schuldeiser die de procedure opstart.
- De gerechtsdeurwaarder betekent een aanmaning aan de schuldenaar. Die vermeldt onder meer een duidelijke omschrijving van de verbintenis, een gedetailleerde opsplitsing van de gevorderde bedragen, het verzoek om binnen één maand te betalen, de mogelijkheden waarover de schuldenaar beschikt en de gegevens van beide ondernemingen in de Kruispuntbank. Bij de aanmaning hoort een antwoordformulier.
- De schuldenaar heeft één maand om te betalen, betalingsfaciliteiten te vragen of de redenen op te geven waarom hij de schuld betwist, met het antwoordformulier dat bij de aanmaning is gevoegd (artikel 1394/22 Gerechtelijk Wetboek).
- Geen reactie of geen betaling? Ten vroegste acht dagen na het verstrijken van die maand stelt de gerechtsdeurwaarder een proces-verbaal van niet-betwisting op. Dat gebeurt ook wanneer een toegestane afbetalingsregeling niet wordt nageleefd.
- De uitvoerbaarverklaring: een magistraat van het beheers- en toezichtscomité bij het centraal bestand van berichten van beslag verklaart het proces-verbaal uitvoerbaar (artikel 1394/24 Gerechtelijk Wetboek). U beschikt dan over een uitvoerbare titel, waarmee de gerechtsdeurwaarder kan overgaan tot beslag.
Hoe lang duurt de IOS-procedure en wat kost ze?
Bij een schuldenaar die niet reageert, is een uitvoerbare titel in het beste geval binnen ongeveer twee maanden haalbaar, aanzienlijk sneller dan een procedure op tegenspraak. Er komt geen zitting aan te pas.
U schiet de kosten van de gerechtsdeurwaarder voor. Leidt de procedure tot een uitvoerbare titel, dan worden die kosten bij de schuld gevoegd en op de schuldenaar verhaald. Het ereloon van uw advocaat bespreken wij vooraf transparant.
Wat kan de schuldenaar nog doen?
Betwist hij tijdig, dan stopt de IOS-procedure en moet de schuldeiser, als hij wil doorgaan, naar de rechtbank. Ook nadat het proces-verbaal uitvoerbaar werd verklaard, kan de schuldenaar nog een vordering bij de bevoegde rechter instellen. De rollen zijn dan wel omgekeerd: niet de schuldeiser, maar de schuldenaar moet het initiatief nemen.
Wanneer kiest u voor de IOS-procedure, en wanneer niet?
De IOS-procedure is facultatief: u kunt altijd kiezen voor een gewone dagvaarding. Ze is vooral interessant bij:
- facturen die nooit werden betwist en waarvan de aanvaarding vaststaat, bijvoorbeeld via een aanvaarde factuur;
- schuldenaars die niet reageren of alleen tijd proberen te winnen;
- reeksen kleinere facturen waarvoor een procedure te duur zou zijn.
Een dagvaarding is vaak efficiënter wanneer uw klant al inhoudelijk protesteerde, wanneer hij systematisch alles betwist, of wanneer u ook andere vorderingen wilt instellen, zoals een schadevergoeding of de ontbinding van de overeenkomst. Zit uw schuldenaar in het buitenland, dan bieden de Europese procedures vaak een betere weg. Die inschatting maken wij vooraf, op basis van het profiel van uw schuldenaar.
Een voorbeeld uit de praktijk
Een bouwbedrijf factureert 4.800 euro aan een andere onderneming. De factuur wordt niet betwist, maar ook na een herinnering en een ingebrekestelling niet betaald. De algemene voorwaarden voorzien in een schadebeding van 15 %, of 720 euro.
In de IOS-procedure zijn interesten en schadebeding samen begrensd tot 10 % van de hoofdsom, hier dus 480 euro. De advocaat stelt het dossier samen, de gerechtsdeurwaarder betekent de aanmaning en de schuldenaar reageert niet binnen de maand. Ten vroegste acht dagen later volgt het proces-verbaal van niet-betwisting en daarna de uitvoerbaarverklaring.
Met die titel legt de gerechtsdeurwaarder beslag op de bankrekening van de schuldenaar. Had de schuldenaar tijdig betwist, dan was een dagvaarding nodig geweest.
Voorbereiding loont
Het succes van een IOS-procedure wordt vóór de aanmaning bepaald. Zorg voor een ondertekende offerte of bestelbon, facturen met duidelijke vervaldagen, bewijs van levering en, zo mogelijk, een schriftelijke erkenning van de schuld.
Een voorafgaande ingebrekestelling zet de schuldenaar vaak al aan tot betaling en laat u toe te zien of hij de schuld betwist. Wacht ook niet te lang: ook facturen verjaren, en hoe ouder de schuld, hoe groter het risico dat de schuldenaar intussen insolvent is geworden.
Veelgestelde vragen
Kan ik de IOS-procedure gebruiken tegen een particulier?
Neen. Ze is voorbehouden aan schulden tussen ondernemingen. Voor consumentenschulden gelden de regels van boek XIX van het Wetboek van economisch recht en, zo nodig, een procedure voor de rechter.
Mijn schuldenaar vroeg een afbetalingsplan. Wat nu?
Een afbetalingsregeling kan worden toegestaan. Wordt ze niet nageleefd, dan kan de procedure worden voortgezet met een proces-verbaal van niet-betwisting.
Wat als mijn schuldenaar tijdens de procedure failliet wordt verklaard?
Dan kan de IOS-procedure niet verder. Na een faillietverklaring kunnen schuldeisers in de regel niet meer individueel uitvoeren. Zij moeten hun schuldvordering aangeven in het Centraal Register Solvabiliteit (Regsol), waarna de curator ze nakijkt; lees hierover ons artikel over het indienen van een schuldvordering. Tijdig handelen verkleint dat risico.
Mijn schuldenaar betwist met een algemene zin. Is de procedure dan voorbij?
Een tijdige betwisting stopt in principe de IOS-procedure: de gerechtsdeurwaarder stelt dan geen proces-verbaal van niet-betwisting op. Hoe die betwisting moet worden ingeschat, bekijken wij samen met u en de gerechtsdeurwaarder. Is ze ongegrond, dan blijft een dagvaarding mogelijk en beoordeelt de rechter de betwisting ten gronde.
Kan ik naast de hoofdsom ook interesten en een schadebeding vorderen?
Ja, maar binnen de grenzen van deze procedure: interesten en schadebeding mogen samen niet meer bedragen dan 10 % van de hoofdsom. Wij berekenen vooraf welk bedrag u precies kunt vorderen. Meer over interesten en forfaitaire vergoedingen bij late betaling leest u in ons artikel over verwijlinteresten en schadebeding.
Novex Advocaten staat u bij
Een stapel onbetwiste facturen? Mr. Mohamed Asfour beoordeelt of de IOS-procedure de snelste weg is, stelt het dossier samen en volgt het op tot de uitvoering. U kunt bij ons terecht in het Nederlands, het Frans, het Engels en het Arabisch. Lees ook ons overzicht over het invorderen van onbetaalde facturen.
Bel 0484 99 22 72 of mail asfour@novexadvocaten.be.
Meer over onze aanpak: advocaat ondernemingsrecht en invorderingen in Brussel.
Bronnen
- Wetboek van vennootschappen en verenigingen, geconsolideerde tekst op Justel (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Wetboek van economisch recht, geconsolideerde tekst op Justel (geraadpleegd op 24 september 2026)
- Hoven en Rechtbanken: de ondernemingsrechtbank (geraadpleegd op 24 september 2026)
Geschreven door Mr. Mohamed Asfour, advocaat te Brussel (Novex Advocaten). Laatst bijgewerkt: 3 oktober 2026. Meer over het kantoor